Bổ sung quy định về giám sát và thực hiện giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán

Thông tư số 47/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 41/2024/TT-NHNN quy định về giám sát và thực hiện giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, được NHNN ban hành ngày 24/9/2026, nhằm tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, giúp quy trình giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng và hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán được đồng bộ với sự phát triển công nghệ.

Các quy định được sửa đổi, bổ sung nhằm tăng cường khả năng phòng ngừa rủi ro; tăng cường trách nhiệm trong bảo mật thông tin, dữ liệu giám sát; đồng thời nâng cao tính phối hợp liên cơ quan.

Bên cạnh đó, giúp người dân và doanh nghiệp yên tâm hơn khi giao dịch trực tuyến. Đồng thời, tạo ra sân chơi minh bạch, công bằng, buộc các đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán phải liên tục nâng cấp hệ thống hạ tầng an ninh, từ đó thúc đẩy kinh tế số.

Thông tư gồm 10 điều, trong đó sửa đổi, bổ sung một số quy định chính như sau:

Về việc bảo quản, lưu trữ tài liệu, thông tin, dữ liệu giám sát: Thông tư bổ sung quy định làm rõ trách nhiệm bảo mật thông tin, dữ liệu giám sát.

Một nội dung mới là việc bổ sung Điều 4a về bảo quản, lưu trữ tài liệu, thông tin, dữ liệu. Cụ thể: “Tài liệu, thông tin, dữ liệu sau khi thu thập, tổng hợp, xử lý, sử dụng để phục vụ cho công tác giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán được bảo quản, lưu trữ theo quy định pháp luật về lưu trữ. Việc bảo mật tài liệu, thông tin, dữ liệu giám sát thực hiện theo quy định của pháp luật ngân hàng về bảo vệ bí mật thông tin và các quy định pháp luật khác có liên quan”.

Về hoạt động kiểm tra tại chỗ đối với hệ thống thanh toán quan trọng, hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán: Thông tư sửa đổi, bổ sung theo hướng trình tự, thủ tục kiểm tra và tổ chức thực hiện quyết định xử lý về kiểm tra thực hiện theo quy định của Thống đốc NHNN và pháp luật có liên quan về hoạt động kiểm tra chuyên ngành.

Cụ thể: Thông tư 47 sửa đổi, bổ sung Điều 7 về “Kiểm tra tại chỗ đối với hệ thống thanh toán quan trọng”. Theo đó, đơn vị giám sát thực hiện kiểm tra tại trụ sở, nơi làm việc của tổ chức vận hành theo kế hoạch kiểm tra của NHNN; kiểm tra đột xuất khi có yêu cầu, chỉ đạo của Thống đốc NHNN hoặc trong trường hợp Đơn vị giám sát phát hiện tài liệu, thông tin, dữ liệu do tổ chức vận hành cung cấp bị thiếu, lỗi, sai hoặc không phù hợp nhưng chưa khắc phục hoặc phát hiện những vấn đề có liên quan đến rủi ro cần thu thập thêm tài liệu, thông tin, dữ liệu. Trình tự, thủ tục kiểm tra và tổ chức thực hiện quyết định xử lý về kiểm tra thực hiện theo quy định của Thống đốc NHNN và pháp luật có liên quan về hoạt động kiểm tra chuyên ngành. Tổ chức vận hành có trách nhiệm bố trí nhân sự, trang thiết bị để phục vụ việc kiểm tra thông tin, dữ liệu trên hệ thống công nghệ thông tin trong phạm vi nội dung kiểm tra.

Về trách nhiệm của các đơn vị thuộc NHNN: Thông tư sửa đổi quy định về trách nhiệm của Thanh tra NHNN và Cục Quản lý, giám sát các tổ chức tín dụng phù hợp theo cơ cấu tổ chức mới; đồng thời, bổ sung quy định về trách nhiệm của Cục Phòng, chống rửa tiền trong cung cấp thông tin cho Đơn vị giám sát.

Về xác định hệ thống thanh toán quan trọng chịu sự giám sát của NHNN: Thông tư sửa đổi theo hướng quy định khái quát về tổ chức vận hành hệ thống bù trừ, chuyển mạch giao dịch tài chính tại Phụ lục II, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động giám sát của NHNN khi phát sinh thêm tổ chức được cấp phép cung ứng dịch vụ chuyển mạch tài chính, bù trừ điện tử nếu đáp ứng đủ điều kiện cấp phép theo quy định.

Cụ thể, tại Phụ lục II của Thông tư 47 vẫn giữ 4 nhóm hệ thống thanh toán quan trọng như tại Thông tư 41 (gồm Hệ thống thanh toán liên ngân hàng quốc gia; hệ thống thanh toán ngoại tệ; hệ thống thanh toán tiền giao dịch chứng khoán; và hệ thống bù trừ, chuyển mạch giao dịch tài chính). Tuy nhiên, đối với hệ thống bù trừ, chuyển mạch giao dịch tài chính, đơn vị vận hành được xác định rộng hơn là các tổ chức được NHNN cấp phép cung ứng dịch vụ chuyển mạch tài chính, dịch vụ bù trừ điện tử, thay vì nêu đích danh một tổ chức như trước.

Ngoài ra, Thông tư 47 cũng sửa đổi, bổ sung một số nội dung khác như: sửa đổi tên gọi của các đơn vị NHNN phù hợp với cơ cấu tổ chức mới; sửa đổi, bổ sung các chỉ tiêu giám sát.

Về hiệu lực thi hành, Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2027. Ngoài ra, để có thời gian cho các đơn vị triển khai thực hiện và chỉnh sửa, cập nhật giải pháp công nghệ, Thông tư đã quy định hiệu lực đối với mục 3 Phụ lục III , mục 3.3 Phụ lục IV (đều là chỉ tiêu giám sát trực tuyến) được áp dụng từ ngày 1/10/2027.