Cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026

Thông tin được đưa ra tại cuộc họp Ban chỉ đạo điều hành giá nhằm đánh giá kết quả công tác quản lý điều hành giá quý I/2026 và thống nhất các kịch bản điều hành những tháng còn lại năm 2026 do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì, diễn ra sáng ngày 23/4.

Cập nhật dự báo lạm phát năm 2026

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, trong quý I/2026, kinh tế thế giới tăng trưởng chậm đi kèm với rủi ro gia tăng từ biến động địa chính trị, năng lượng và tài chính toàn cầu. Đáng chú ý, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn các tuyến vận tải quan trọng từ đó đã gây ra cú sốc tăng giá dầu trên thị trường năng lượng thế giới và làm chi phí logistics tăng mạnh.

Trong nước, mặt bằng giá trong quý I/2026 chịu tác động từ cả yếu tố mùa vụ và biến động quốc tế.

Trong tháng 3/2026, áp lực giá tăng rõ rệt hơn khi tác động từ thị trường quốc tế trở nên mạnh mẽ, đặc biệt là giá xăng dầu. Giá nhiên liệu tăng đã kéo theo chi phí sản xuất, vận tải và nguyên vật liệu đầu vào tăng, từ đó lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1/2026 tăng 0,05% so với tháng trước, tháng 2/2026 tăng 1,14%, tháng 3/2026 tăng 1,23%. Bình quân quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Trước diễn biến này, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chú trọng công tác quản lý, điều hành giá ngay từ đầu năm. Các giải pháp được triển khai theo hướng chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường và đảm bảo cân đối cung, cầu, đặc biệt đối với các mặt hàng thiết yếu.

Theo phân tích của Bộ Tài chính, trong thời gian tới, mặt bằng giá trong nước sẽ tiếp tục chịu áp lực từ nhiều yếu tố như: biến động giá nguyên, nhiên vật liệu nhập khẩu do tình hình địa chính trị phức tạp và xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại trên thế giới; chi phí vận tải quốc tế và nội địa dự kiến tiếp tục tăng theo giá xăng dầu; các yếu tố như biến động tỷ giá, thiên tai, biến đổi khí hậu và điều chỉnh lương cơ sở cũng có thể tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá...

Tuy nhiên, cũng có nhiều yếu tố hỗ trợ giảm áp lực lạm phát. Chính phủ đã kịp thời triển khai các biện pháp bình ổn giá xăng dầu, bao gồm sử dụng quỹ bình ổn, giảm thuế và hỗ trợ ngân sách. Các chính sách giảm thuế, phí tiếp tục được duy trì, góp phần giảm chi phí sản xuất.

Trên cơ sở đó, báo cáo của Bộ Tài chính cũng nêu rõ, do giá xăng dầu thế giới tăng mạnh từ tháng 3/2026 bởi ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông và tác động lan tỏa đến giá cước vận chuyển, chi phí logistics và các hàng hóa thiết yếu khác, Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026 với mức tăng lần lượt là 4,5%; 5% và 5,5%. Còn Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 5±0,5%. Các tổ chức quốc tế mới đây đã cập nhật dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam khoảng 3,8-4,9%.

Trước đó, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo về tổng kết công tác điều hành giá quý IV và cả năm 2025; định hướng công tác điều hành giá năm 2026 diễn ra hồi cuối tháng 2, Bộ Tài chính đã đưa ra 3 kịch bản lạm phát bình quân năm 2026 lần lượt là: 3,6%; 4,1% và 4,6%.

Giải pháp điều hành giá thời gian tới

Tại cuộc họp, các bộ, ngành đã báo cáo về các giải pháp điều hành giá thời gian tới.

Thứ trưởng Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương tăng cường theo dõi, phân tích diễn biến cung cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu như vận tải, logistics, vật liệu xây dựng và lương thực, thực phẩm.

Đồng thời, đảm bảo cân đối cung cầu hàng hóa, nhất là các mặt hàng chiến lược như xăng dầu, điện và nguyên liệu đầu vào. Việc nâng cao chất lượng dự báo thời tiết và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu cũng được nhấn mạnh nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Các địa phương được yêu cầu triển khai hiệu quả chương trình bình ổn thị trường, phù hợp với điều kiện thực tế, nhằm giữ ổn định giá cả và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc vi phạm quy định về giá. Tiếp tục triển khai các chính sách giảm thuế, phí để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ điều hành linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra. Bên cạnh đó, việc tăng cường truyền thông minh bạch về giá được xem là giải pháp quan trọng nhằm ổn định kỳ vọng thị trường và tránh những biến động bất thường.

Đại diện Bộ Xây dựng cho biết, Bộ Xây dựng đang vận động các doanh nghiệp giảm giá đậu, đỗ xe, chi phí liên quan đến xếp dỡ hay giảm giá những dịch vụ không liên quan đến giá xăng dầu để chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp vận tải.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Bộ đang nỗ lực đẩy sớm lộ trình chuyển đổi xăng E10; đề xuất không thu thuế kho ngoại quan.

Đại diện các bộ, ngành cho biết, một số mặt hàng Nhà nước định giá được điều chỉnh miễn giảm như: miễn học phí cho học sinh bậc mầm non đến hết THPT công lập trên toàn quốc; giảm giá sách giáo khoa từ 5-20% trong năm học mới; giảm giá dịch vụ hoa tiêu hàng hải cho tàu biển Việt Nam…