Doanh thu chục nghìn tỷ vẫn báo lỗ, "ông chủ" Zalo lọt tầm ngắm Cục Thuế

Điểm mâu thuẫn cần được làm rõ

Theo Công văn số 1927/CT-KTr do Cục Thuế ban hành ngày 31/03/2026 về việc tăng cường quản lý thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm và lãi mỏng, Tập đoàn VNG đã chính thức bị liệt tên trong danh sách kiểm tra chuyên đề.

Cơ quan thuế nhận định tình trạng doanh nghiệp có doanh thu nghìn tỷ nhưng báo lỗ liên tục là yếu tố rủi ro trọng yếu. Mục tiêu của đợt rà soát này là nhằm đánh giá tính trung thực trong việc kê khai nghĩa vụ thuế, đặc biệt đối với các trường hợp liên tục báo lỗ nhưng vẫn tiếp tục đầu tư mở rộng và tăng vốn. Đối với VNG, việc duy trì một hệ sinh thái khổng lồ với 45 pháp nhân phức tạp bao gồm cả công ty con và công ty liên kết đã trở thành điểm mâu thuẫn cần được làm rõ. Đáng chú ý, pháp nhân chính VNG Limited hiện nắm giữ tới 48% vốn điều lệ lại có trụ sở đặt tại quần đảo Cayman, nơi vốn được biết đến là một "thiên đường thuế" quốc tế.

Ở khía cạnh khác, báo cáo tài chính năm 2025 của VNG cho thấy bức tranh tài chính đầy tương phản. Theo đó, doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt mức kỷ lục 10.894,37 tỷ đồng, tăng hơn 17,48% so với năm 2024. Lợi nhuận gộp cũng đạt con số ấn tượng 4.005,37 tỷ đồng. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn là khoản lỗ sau thuế thu nhập doanh nghiệp lên đến 325,98 tỷ đồng, dù cho khoản lỗ này đã ghi nhận mức giảm hơn 72% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý là sự chênh lệch đáng kể giữa số liệu trước và sau kiểm toán. Trong văn bản giải trình số 49/2026/CV-VNGG, VNG thừa nhận khoản lỗ sau thuế thực tế đã tăng thêm 94,53 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 41% so với báo cáo tự lập trước đó. Nguyên nhân chủ yếu của sự sụt giảm lợi nhuận này được doanh nghiệp xác định là do ghi nhận bổ sung phần lỗ từ các công ty liên kết. Điều này cho thấy hoạt động đầu tư vào các đơn vị bên ngoài vẫn đang là gánh nặng lớn, trực tiếp bào mòn thành quả từ các mảng kinh doanh cốt lõi như trò chơi trực tuyến.

Áp lực chi phí và những góc khuất trong bảng cân đối kế toán

Đi sâu vào cấu trúc chi phí, VNG đang phải chi ra những khoản tiền khổng lồ để duy trì và mở rộng thị trường. Trong đó, chi phí bán hàng trong năm 2025 lên đến 2.557,51 tỷ đồng, tăng vọt so với mức 1.970,95 tỷ đồng của năm trước. Bên cạnh đó, chi phí quản lý doanh nghiệp cũng tiêu tốn 1.318,35 tỷ đồng.

Ngoài ra, ZaloPay đang trở thành một trong những nguyên nhân chính khiến lợi nhuận của VNG bị bào mòn. Trong giai đoạn 2021-2025, ví điện tử này báo lỗ trung bình từ 500 tỷ đến 1.200 tỷ đồng mỗi năm, đẩy tổng lỗ lũy kế của Công ty Cổ phần Zion, đơn vị sở hữu ZaloPay lên tới 4.600 tỷ đồng. Mặc dù mảng Fintech ghi nhận doanh thu tăng trưởng 47% trong năm qua, nhưng sau 9 năm hoạt động, dự án này vẫn chưa thể chạm tới điểm hòa vốn. Khoản lỗ thuế tại công ty mẹ VNG cũng ghi nhận ở mức 2.878,00 tỷ đồng.

Một chi tiết quan trọng khác là khoản tiền và tương đương tiền trị giá 464 tỷ đồng của Tập đoàn đang bị giới hạn giao dịch. Theo ghi chú, khoản tiền này liên quan đến việc rà soát pháp lý đang được thực hiện bởi các cơ quan chức năng tại Việt Nam. Việc một lượng tiền mặt đáng kể bị phong tỏa không chỉ ảnh hưởng đến tính thanh khoản mà còn đặt ra những dấu hỏi về rủi ro pháp trị mà doanh nghiệp đang phải đối mặt.

Mặc dù VNG kỳ vọng có thể sử dụng các khoản lỗ này để bù trừ lợi nhuận trong tương lai, nhưng chính đơn vị kiểm toán cũng lưu ý rằng Tập đoàn chưa ghi nhận tài sản thuế thu nhập hoãn lại cho phần lớn số lỗ này do chưa thể ước tính chắc chắn thu nhập chịu thuế trong tương lai.

Mặt khác, từ mức 6.323,00 tỷ đồng vào năm 2021, đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của VNG chỉ còn lại 890,23 tỷ đồng, giảm gần 20%. Trong khi đó, tổng nợ phải trả đã tăng lên 10.462,02 tỷ đồng, cao gấp gần 11,75 lần so với vốn chủ sở hữu. Đặc biệt, nợ ngắn hạn đã vượt quá tài sản ngắn hạn khoảng 494,25 tỷ đồng, dấu hiệu cho thấy áp lực thanh khoản trong ngắn hạn mà doanh nghiệp đang phải đối mặt là rất lớn.

Trái ngược với bức tranh kinh doanh xám xịt trên báo cáo, giá cổ phiếu VNZ trên thị trường chứng khoán vẫn duy trì ở mức cao, dao động quanh ngưỡng 300.000 đồng/cổ phiếu, vượt xa nhiều doanh nghiệp lớn khác. Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch HĐQT VNG, từng lý giải rằng tình trạng thua lỗ là hệ quả tất yếu của chiến lược đầu tư dài hạn vào hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu, tương tự con đường của các tập đoàn công nghệ lớn thế giới như Amazon hay Meta.

Tuy nhiên, trong bối cảnh vốn chủ sở hữu ngày càng cạn kiệt và sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan thuế về việc doanh nghiệp lỗ liên tục nhưng vẫn tăng vốn đầu tư, VNG đang đứng trước một bài toán giữa việc tiếp tục đốt tiền cho tương lai hay phải ưu tiên phục hồi sức khỏe tài chính trong ngắn hạn.