Đưa hợp tác thương mại, đầu tư Việt Nam - Ấn Độ sang giai đoạn mới

Theo Bộ Công Thương, trong những năm qua, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Ấn Độ liên tục tăng trưởng tích cực. Trong giai đoạn từ 2016 -2025, kim ngạch thương mại đã tăng gấp 3 lần từ 5,4 tỷ USD lên 16,4 tỷ USD. Đặc biệt, kim ngạch thương mại song phương đã đạt được những dấu mốc đáng kể như năm 2022 đạt 15 tỷ USD, hoàn thành mục tiêu lãnh đạo cấp cao hai nước đã đặt ra nhân kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao; tiếp tục đà tăng trưởng, năm 2025 đạt 16,4 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.

Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Ấn Độ đạt 16,46 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm 2024. Trong số đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 10,3 tỷ USD, tăng 14,2%; kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ đạt 6,1 tỷ USD, tăng 4,9% so với năm 2024.

Ba tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Ấn Độ đạt 4,8 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 2,9 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ đạt 1,8 tỷ USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2025.

Các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ tập trung vào nhóm hàng chế biến, chế tạo với tỷ trọng trên 70% gồm các mặt hàng chính như sản phẩm công nghệ, điện tử, máy móc; nhóm hàng nông, thủy sản, cao su, hạt tiêu và vật liệu xây dựng như sắt thép và sản phẩm từ sắt thép.

Ở chiều ngược lại, các mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ chủ yếu là các sản phẩm đầu vào phục vụ sản xuất, xuất khẩu như nguyên, phụ liệu dệt may, chất dẻo nguyên liệu, sắt thép các loại, hàng thủy sản và phục vụ tiêu dùng (dược phẩm).

Không chỉ thương mại, hợp tác đầu tư giữa hai nước cũng đang được mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Ấn Độ hiện đầu tư tại 20/34 tỉnh, thành phố của Việt Nam. Trong đó, TPHCM dẫn đầu về thu hút vốn đầu tư từ Ấn Độ, tiếp theo là Đắk Lắk, Khánh Hòa, Thanh Hóa, Tây Ninh, Nghệ An và Phú Thọ. Một số dự án tiêu biểu gồm Nhà máy Đường Sơn Hòa tại Đắk Lắk với vốn đầu tư 94,5 triệu USD; Công ty TNHH Cà phê Ngon với vốn 90 triệu USD; Dự án Nhà máy điện mặt trời Infra 1 tại Khánh Hòa với vốn đầu tư gần 72 triệu USD.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 30 dự án đầu tư tại Ấn Độ với tổng vốn gần 150,5 triệu USD. Đáng chú ý là kế hoạch đầu tư của Tập đoàn Vingroup xây dựng nhà máy sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu và dự kiến nâng tổng vốn đầu tư tại Ấn Độ lên 6,5 tỷ USD trong thời gian tới.

Hai trung tâm sản xuất có tính bổ trợ cao

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu đang tái cấu trúc, Việt Nam và Ấn Độ nổi lên như hai trung tâm sản xuất quan trọng có tính bổ trợ cao. Việt Nam có thế mạnh sản xuất và xuất khẩu, trong khi Ấn Độ nổi trội về nguyên liệu, bông, sợi tự nhiên và dệt nhuộm.

Theo ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Ấn Độ, hai nước không phải là đối thủ cạnh tranh mà là đối tác bổ trợ trong chuỗi giá trị dệt may. Bên cạnh đó, hợp tác da giày cũng đang mở rộng nhanh.

Ngoài công nghiệp chế biến, công nghệ số đang nổi lên như động lực tăng trưởng mới trong quan hệ kinh tế song phương. Việt Nam và Ấn Độ có lợi thế bổ trợ rõ nét trong lĩnh vực công nghệ thông tin khi Việt Nam đang nổi lên như trung tâm sản xuất và phát triển công nghệ, trong khi Ấn Độ có thế mạnh hàng đầu về phần mềm và dịch vụ số. Hợp tác trong lĩnh vực công nghệ, điện tử và kinh tế số sẽ trở thành động lực mới thúc đẩy tăng trưởng thương mại song phương trong giai đoạn tới.

Đáng chú ý, việc kết nối trực tiếp với các tập đoàn bán lẻ lớn của Ấn Độ như Reliance Retail mở ra cơ hội đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu tại thị trường hơn 1,4 tỷ dân.

Bên cạnh các động lực thị trường, tiến trình rà soát và nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA) cũng được kỳ vọng tạo thêm cú hích cho thương mại song phương. Giới chuyên gia nhận định, mục tiêu kim ngạch thương mại 20 tỷ USD giữa Việt Nam và Ấn Độ không còn là cột mốc xa nếu hai bên tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng hiện nay và thúc đẩy mạnh hơn kết nối doanh nghiệp, logistics, thanh toán, xúc tiến đầu tư và hợp tác công nghệ.

Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5/2026.

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972 và đặc biệt sau 10 năm nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (2016-2026), Việt Nam và Ấn Độ không ngừng củng cố tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực và đạt nhiều kết quả tích cực.

Trong số đó, hợp tác kinh tế - thương mại tiếp tục là điểm sáng với kim ngạch song phương tăng trưởng mạnh, các lĩnh vực đầu tư, công nghệ số, dệt may, năng lượng, chuỗi cung ứng và đổi mới sáng tạo ngày càng được thúc đẩy theo hướng thực chất, hiệu quả. Vì vậy, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng tạo xung lực góp phần định hình khuôn khổ hợp tác song phương trong giai đoạn phát triển mới.