Kiểm soát lạm phát trong thế chủ động và linh hoạt hơn

Với mức tăng này, CPI đang tiến sát ngưỡng mục tiêu, đòi hỏi việc kiểm soát lạm phát trong thời gian tới cần được đặt trong thế chủ động và linh hoạt hơn.

Nhiều nhóm hàng hoá tăng giá

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 0,84% so với tháng trước. Mức tăng này chủ yếu đến từ giá gas trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào, vận chuyển tăng.

Cụ thể, có 10/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính tăng giá, riêng nhóm giao thông giảm. Trong đó, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng mạnh nhất với 2,59%, đóng góp 0,59 điểm phần trăm vào CPI chung. Giá gas tăng 35,3%, giá dầu hỏa tăng 26,95% theo xu hướng giá năng lượng thế giới; chi phí vật liệu xây dựng và vận hành dịch vụ tăng là nguyên nhân khiến nhóm hàng giá dịch vụ tăng mạnh.

Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,58% với dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng tới 1,94%. Ngoài áp lực chi phí đầu vào, mức tăng đến từ chi phí nhân công, thuê mặt bằng và vận hành. Một số địa phương tăng cường sắp xếp, quản lý hoạt động kinh doanh vỉa hè, lòng đường khiến các cơ sở kinh doanh điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí.

Tính chung 4 tháng đầu của năm, CPI tăng 3,99% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 3,89%. Trong đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 6,25%, đóng góp 1,42 điểm phần trăm vào CPI chung. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,71%, đóng góp 1,69 điểm phần trăm.

Ưu tiên hỗ trợ phía cung

Kiểm soát lạm phát là một trong những khuyến nghị được ông Nguyễn Bá Hùng - Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam đề cập khi đưa ra nhận định về tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong thời gian tới. Đặc biệt, trong bối cảnh diễn biến xung đột tại Trung Đông tác động đến thị trường năng lượng nói riêng và kinh tế thế giới nói chung.

Theo đó, cú sốc giá dầu về bản chất là cú sốc chi phí đẩy, làm gia tăng chi phí đầu vào của nền kinh tế. Để giữ ổn định mặt bằng giá, Chuyên gia kinh tế trưởng ABD khuyến nghị 2 cách tiếp cận. Một mặt, hỗ trợ phía cung nhằm duy trì sản xuất, cân đối cung cầu; mặt khác giảm cầu thông qua thắt chặt tiền tệ.

Tuy nhiên, nếu lựa chọn giảm cầu, đồng nghĩa với việc phải tăng lãi suất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng, trong khi cầu hiện vẫn là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Do vậy, giải pháp phù hợp hơn cần được xem xét là tiếp tục ưu tiên hỗ trợ phía cung, thông qua các giải pháp như bình ổn giá năng lượng, duy trì tín dụng cho sản xuất, giảm áp lực mất cân đối cung cầu. Đây cũng là hướng đi mà Chính phủ đã triển khai các biện pháp điều hành góp phần duy trì năng lực cung ứng của nền kinh tế trong biến động.

Tuy vậy, chuyên gia cũng đề cập cần tính đến việc các cú sốc bên ngoài kéo dài và áp lực lạm phát gia tăng. Bài toán chính sách được dự báo trở nên phức tạp hơn nhiều. Việc lựa chọn giữa ổn định vĩ mô và duy trì tăng trưởng cũng sẽ khó khăn hơn. Dư địa chính sách, nhất là chính sách tiền tệ có thể sẽ bị thu hẹp đáng kể.