7 vấn đề then chốt của dữ liệu số
Tại Diễn đàn “Kinh tế sáng tạo & Phát triển ngành nghề thực tiễn Việt Nam 2025” với chủ đề “Sáng tạo – Thực tiễn – Hội nhập toàn cầu”, TS. Thang Văn Phúc – Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch Trung ương Hội Kỷ lục gia Việt Nam – khẳng định: “Trong kỷ nguyên kinh tế số, dữ liệu chính là dầu mỏ mới, là tài sản quốc gia quý giá không kém gì dầu khí hay khoáng sản.”
Theo ông Phúc, để dữ liệu thật sự trở thành động lực phát triển, Việt Nam cần tập trung vào 7 vấn đề then chốt:
1. Xác lập dữ liệu số là tài sản quốc gia: Trong kỷ nguyên kinh tế số, dữ liệu là tiềm lực, là nền tảng của quốc gia. Dữ liệu không chỉ là nguyên liệu đầu vào, mà còn là yếu tố đầu ra then chốt, quyết định hiệu quả, năng lực cạnh tranh của kinh tế. Dữ liệu cần phải được khai thác, quản lý và bảo vệ theo các chuẩn mực chiến lược phát triển.
2. Luật hóa thị trường dữ liệu: Một hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng sẽ tạo điều kiện khai thác an toàn, thúc đẩy chia sẻ, liên thông và hình thành thị trường dữ liệu lành mạnh, giảm rủi ro thất thoát và lạm dụng.
3. Đầu tư, phát triển hạ tầng dữ liệu: Để dữ liệu trở thành công cụ sử dụng hiệu quả, đưa ra quyết định đúng, nhanh và chính xác cần đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng số, năng lực phân tích dữ liệu lớn, big data, AI và đào tạo nguồn nhân lực có khả năng khai thác và sử dụng dữ liệu một cách hiệu quả. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm.
4. Hoàn thiện cổng dữ liệu quốc gia: Hệ thống dữ liệu quốc gia phải được kết nối, cập nhật thường xuyên và mở cho doanh nghiệp tiếp cận, khai thác hiệu quả. Đây chính là nền tảng thúc đẩy kinh tế số phát triển thực chất.
5. Nâng cao tính minh bạch và đồng bộ: Hiện nay tính minh bạch và đồng bộ của dữ liệu vẫn còn là một thách thức. Dữ liệu công thường phân tán, thiếu cập nhật, không thống nhất giữa các bộ, ngành và địa phương. Điều này gây khó khăn trong việc sử dụng phía người dân, doanh nghiệp, chưa tin tưởng vào hệ thống dữ liệu quốc gia. Chúng ta cần có cơ sở kiểm đụng, đánh giá và giám sát chất lượng dữ liệu.
6. Học hỏi kinh nghiệm quốc tế: Đã có rất nhiều quốc gia tiến hành một cách bài bản và hiệu quả quản trị dữ liệu số. Singapore đã phát triển trung tâm phân tích dữ liệu và đưa dữ liệu vào mọi quyết sách quản trị. Hàn Quốc đã tạo ra một bước nhảy phát triển thần kỳ trong vòng 40 năm nhờ vào chuyển đổi số, hiện nay đã trở thành quốc gia trong nhóm G20. Có nhiều sự thành công khi coi dữ liệu là tài nguyên quốc gia. Đây là những bài học quan trọng để Việt Nam tận dụng cơ hội từ Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.
7. Thay đổi tư duy toàn xã hội: Và cuối cùng, là khuyến nghị dành cho các nhà quản lý, các doanh nghiệp và người dân trong việc thay đổi tư duy. Nâng cao năng lực sử dụng và bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ của Việt Nam. Thay đổi tư duy từ coi dữ liệu là sản phẩm phụ thành tài sản chiến lược. Nhà quản lý phải có chiến lược tầm nhìn dài hạn, quyết tâm kiến tạo hành lang pháp lý đồng bộ. Doanh nghiệp cần đầu tư vào hạ tầng, nhân lực và mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu và thực hiện chuyển đổi số nhanh chóng, hiệu quả, trách nhiệm.
Có thể thấy, dữ liệu không chỉ là nền tảng công nghệ, mà còn là nguồn lực cốt lõi định hình sức cạnh tranh của nền kinh tế số. Nếu tận dụng hiệu quả, Việt Nam không chỉ tránh nguy cơ tụt hậu mà còn có thể vươn lên mạnh mẽ trong chuỗi giá trị toàn cầu, khẳng định vị thế của một nền kinh tế số đang trỗi dậy.
