Các dự án vi phạm đất đai không bị tháo dỡ, tiếp tục được xây dựng nếu phù hợp quy hoạch
Theo Nghị quyết 29/2026, từ ngày 1/5/2026, đối với các dự án vi phạm mục đích sử dụng đất nhưng vẫn phù hợp với quy hoạch, cơ quan có thẩm quyền được điều chỉnh mục tiêu dự án và cho phép tiếp tục thực hiện.
Ảnh minh họa, ảnh: Tiểu Bảo
Mới đây, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 29/2026/QH16 về cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Chính sách có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, được xem là một dấu mốc pháp lý đặc biệt quan trọng.
Đáng nói, trong Nghị quyết có quy định, các dự án vi phạm đất đai không bị tháo dỡ, tiếp tục được xây dựng nếu phù hợp quy hoạch.
Theo đó, trong trường hợp này, nhà đầu tư vẫn bị xử phạt hành chính và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về đất đai phát sinh nếu có. Tuy nhiên, không bị buộc tháo dỡ công trình đã xây dựng nếu công trình phù hợp quy hoạch và không phải khôi phục tình trạng ban đầu của đất. Đồng thời, nhà đầu tư phải nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, theo điều 11 Nghị quyết 29/2026 cũng quy định, từ ngày 1/5/2026, các dự án đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ hồng) không đúng quy định sẽ được rà soát để xử lý theo hai hướng.
Hướng một, nếu dự án phù hợp với quy hoạch đất ở, cơ quan có thẩm quyền xác định lại nghĩa vụ tài chính theo chính sách và giá đất tại thời điểm điều chỉnh, đồng thời yêu cầu nhà đầu tư hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính trước khi điều chỉnh mục đích sử dụng đất sang đất ở.
Hướng hai, trường hợp dự án không phù hợp với quy hoạch đất ở thì được điều chỉnh sang đất thương mại, dịch vụ. Thời hạn sử dụng đất được xác định theo quy định pháp luật, tính từ thời điểm cấp phép xây dựng hoặc thời điểm bắt đầu xây dựng công trình.
Trước đó, Hiệp hội bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) gửi văn bản đánh giá cao về Nghị quyết 29/2026/QH16. Theo HoREA, Nghị quyết ra đời là một dấu mốc pháp lý đặc biệt quan trọng. Chính sách này được kỳ vọng gỡ khó cho 3.338 dự án, khơi thông nguồn lực hàng triệu tỷ đồng đang bị lãng phí, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ; tháo gỡ khó khăn cho hàng trăm doanh nghiệp trong cả nước và bảo đảm hài hòa quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của khách hàng, người dân tại các dự án.
