Đối thoại chính sách tài sản mã hóa: Từ quản lý rủi ro đến kiến tạo thị trường

Theo trang CoinMarketCap, thị trường tài sản mã hóa toàn cầu đạt hơn 4.270 tỷ USD và sẽ sớm vượt mốc 10.000 tỷ USD vào năm 2030, tăng 2,5 lần chỉ trong vòng 5 năm (theo JP MorganChase). Thị trường ghi nhận sự tham gia của hơn 600 triệu người dùng, giá trị giao dịch 24h đạt hơn 204 tỷ USD, 850 sàn giao dịch, khoảng 60 quốc gia và vùng lãnh thổ đã có cơ chế pháp lý rõ ràng cho sàn giao dịch tài sản mã hoá, trong đó gần một nửa có quy trình cấp phép cụ thể.

Ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán (Ủy ban chứng khoán Nhà nước), cho biết thị trường tài sản mã hóa mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam bứt phá tăng trưởng. Tuy nhiên, để đi từ việc quản lý rủi ro đến xây dựng và phát triển thị trường minh bạch, vẫn là một hành trình dài. Trong đó, Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ và Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được xem là những bước đi nền tảng, giúp các định chế tài chính, doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư có thể tham gia thị trường hợp pháp, minh bạch và an toàn hơn.

Tại Diễn đàn, trả lời câu hỏi về việc cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa theo hai nghị quyết trên, ông Tô Trần Hòa cho hay doanh nghiệp được cấp phép hoạt động trong Trung tâm tài chính quốc tế (theo Nghị quyết 222) chỉ được phép phục vụ khách hàng là người nước ngoài. Còn các sàn giao dịch muốn phục vụ nhà đầu tư trong nước phải được Bộ Tài chính cấp phép theo Nghị quyết 05 của Chính phủ.

Ông Tô Trần Hòa cũng nhấn mạnh: "Sau thời hạn 6 tháng kể từ đơn vị cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP) đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư Việt Nam giao dịch tài sản mã hóa không thông qua VASP do Bộ Tài chính cấp phép tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý".

Ở góc độ cơ quan quản lý, giám sát và điều hành vĩ mô trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó Cục trưởng Cục Phòng chống rửa tiền (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), cho biết Nghị quyết số 05 là bước tiến quan trọng giúp Việt Nam thực hiện cam kết với Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF) trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Nghị quyết này cũng góp phần khắc phục những hạn chế mà FATF đã chỉ ra, trong bối cảnh Việt Nam được đưa vào Danh sách xám từ tháng 6/2023 và phải thực hiện các cam kết cải thiện minh bạch tài chính.

Bà Thơ nhấn mạnh, các quy định chặt chẽ về phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố được đưa vào ngay từ giai đoạn thí điểm là điều cần thiết. Trong đó, có những yêu cầu cụ thể như: xác minh danh tính khách hàng với các giao dịch có giá trị từ 1.000 USD trở lên; giám sát liên tục và báo cáo các giao dịch đáng ngờ; lưu trữ dữ liệu trong nước tối thiểu 10 năm, gấp đôi thời hạn so với quy định hiện hành của Luật Phòng chống rửa tiền.

Theo bà Thơ, những quy định này không nhằm cản trở sự phát triển, mà nhằm củng cố niềm tin, bảo vệ nhà đầu tư và hướng thị trường tài sản mã hóa tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

"Phát triển một thị trường đổi mới sáng tạo gắn với công nghệ tài chính luôn tiềm ẩn rủi ro, do đó các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ tiếp tục đồng hành và phối hợp với doanh nghiệp, nhà đầu tư để xây dựng và vận hành thị trường an toàn, hiệu quả", bà Thơ khẳng định.

Theo ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain & Tài sản số Việt Nam (VBA), cho rằng Đà Nẵng đang sở hữu lợi thế thể chế để tiên phong triển khai mô hình thị trường tài sản mã hóa nội địa. Cụ thể là Luật Công nghiệp Công nghệ số sẽ có hiệu lực từ 2026; Nghị quyết 222 của Quốc hội về Trung tâm Tài chính Quốc tế... Trong quá trình này, VBA sẵn sàng phối hợp với Đà Nẵng trong đào tạo nhân lực, hỗ trợ điều tra gian lận và chuẩn hóa, hướng tới thị trường đổi mới và tuân thủ nhằm thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng nhấn mạnh Nghị quyết 05, Nghị quyết 222 và trước đó là Nghị quyết 136 về quy định tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho Đà Nẵng trong thời hạn 5 năm từ ngày 01/01/2025 là cơ sở để Đà Nẵng phát triển mạnh mẽ về đổi mới sáng tạo và từng bước hiện thực hóa mục tiêu Trung tâm Tài chính quốc tế.

Riêng đối với thị trường tài sản mã hoá, ông Hồ Kỳ Minh đề nghị các đơn vị tiếp tục hỗ trợ Đà Nẵng trong việc thúc đẩy, kiến tạo, hỗ trợ phòng chống rửa tiền, gian lận, lừa đảo, đặc biệt là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm đáp ứng các mục tiêu đề ra.