Khơi thông dòng vốn tín dụng cho tăng trưởng kinh tế tỉnh An Giang và tỉnh Cà Mau

Dòng vốn mở rộng nhưng không “tràn lan”

Hiệu quả tín dụng không chỉ đo bằng dư nợ mà phải đo bằng sự thay đổi trong cấu trúc giá trị.

Số liệu báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15 cho thấy, đến tháng 4/2026, tổng dư nợ tín dụng toàn Khu vực 15 ước đạt 407.000 tỷ đồng, tăng 2,67% so với cuối năm 2025. Đây là mức tăng không quá cao, nhưng đáng chú ý ở chất lượng phân bổ 82,2% tín dụng tập trung vào sản xuất kinh doanh, cho thấy định hướng điều hành đã chuyển từ “mở rộng tín dụng” sang “tối ưu hóa hiệu quả tín dụng”.

Trên địa bàn tỉnh An Giang tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu” với dư nợ khoảng 281.000 tỷ đồng, chiếm 69% tổng dư nợ khu vực, tăng 3,10%. Trong khi đó, ở tỉnh Cà Mau đạt khoảng 126.000 tỷ đồng, tăng 1,71%, phản ánh tốc độ phục hồi chậm hơn nhưng ổn định.

Một chỉ số quan trọng khác là tỷ lệ huy động vốn chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tín dụng. Điều này hàm ý hệ thống ngân hàng vẫn phải “bơm vốn từ ngoài vào”, đồng thời đặt áp lực lên cân đối thanh khoản. Nhưng ở góc độ tích cực, nó cũng cho thấy cầu tín dụng của nền kinh tế địa phương là có thật, không phải tăng trưởng ảo.

Hiệu quả tín dụng nhìn từ tăng trưởng GRDP

Tín dụng chỉ thực sự có ý nghĩa khi chuyển hóa thành tăng trưởng. Quý I/2026, tổng sản phẩm nội địa (GRDP) tỉnh An Giang tăng 7,8%, dẫn đầu vùng Đồng bằng sông Cửu Long; trong khi GRDP tỉnh Cà Mau đạt 5,64%.

Sự chênh lệch này phản ánh khá rõ hiệu quả sử dụng vốn tỉnh An Giang tín dụng tăng nhanh hơn (3,10%), đồng thời các trụ cột như công nghiệp ( tăng 13,4% IIP), thương mại – dịch vụ (tăng 24,92%) đều bứt tốc mạnh. Điều này cho thấy tín dụng đã đi đúng địa chỉ, kích hoạt được các động lực tăng trưởng.

Còn tỉnh Cà Mau tín dụng tăng chậm hơn (1,71%), trong khi công nghiệp gặp khó (LPG giảm 29%, phân bón giảm 11,7%). Tín dụng ở đây chưa thực sự tạo được đòn bẩy lan tỏa, mà chủ yếu đóng vai trò duy trì.

Nói cách khác, hiệu quả tín dụng không nằm ở quy mô tuyệt đối, mà nằm ở khả năng kích hoạt chuỗi giá trị.

Một điểm sáng rõ nét là tín dụng vào khu vực nông nghiệp – nông thôn đạt 228.420 tỷ đồng, chiếm 57,5% tổng dư nợ. Đặc biệt tín dụng nông nghiệp tăng 3,52%, cao nhất trong 3 khu vực kinh tế. Ngành lúa gạo đạt dư nợ 35.531 tỷ đồng, tăng 4,19%; thủy sản đạt 86.311 tỷ đồng, chiếm 21,7% tổng dư nợ.

Tại An Giang, dòng vốn đang gắn khá chặt với chiến lược phát triển nông nghiệp công nghệ cao, vùng nguyên liệu quy mô lớn (354.000 ha lúa chất lượng cao). Đây là minh chứng cho việc tín dụng đã bắt đầu “ăn khớp” với quy hoạch.

Tuy nhiên, một nghịch lý đang xuất hiện dư nợ thủy sản lớn nhưng cho vay cá tra giảm mạnh 21,96%, cho vay tôm giảm gần 10%. Nguyên nhân không nằm ở thiếu vốn, mà ở rủi ro thị trường và chi phí đầu vào. Điều này cho thấy tín dụng có thể “bơm máu”, nhưng không thể thay thế thị trường.

Cấu trúc tín dụng hiện nay đang nghiêng mạnh về thương mại – dịch vụ (65,7% tổng dư nợ) . Tuy nhiên, tăng trưởng của khu vực này lại chưa đồng đều, tỉnh An Giang tín dụng thương mại tăng 1,27%, hỗ trợ tốt cho du lịch và tiêu dùng. Còn tỉnh Cà Mau giảm 0,78%, do xuất khẩu gặp khó. Trong khi đó, khu vực công nghiệp – xây dựng lại tăng chậm (2,52%), đặc biệt tại Cà Mau chỉ 0,35%. Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở ngân hàng, mà ở giải ngân đầu tư công thấp (An Giang chỉ 8,7%) do vướng mắc pháp lý, mặt bằng, chi phí đầu vào cao, điều này dẫn đến một thực tế tín dụng sẵn sàng, nhưng dự án không hấp thụ được vốn.

Một điểm đáng lưu ý là sự sụt giảm của các lĩnh vực ưu tiên tín dụng xuất khẩu giảm 17,62%; Doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm 1,24%. Đây là dấu hiệu quan trọng phản ánh doanh nghiệp không dám vay, không phải không được vay, do sợ tủi ro thị trường quốc tế đang “làm nguội” nhu cầu tín dụng. Trong bối cảnh Mỹ áp thuế 10–15%, chi phí logistics tăng, xung đột địa chính trị leo thang, việc tín dụng không tăng ở khu vực này là điều dễ hiểu. Nhưng nếu kéo dài, nó sẽ dẫn đến hệ quả lớn hơn mất động lực tăng trưởng xuất khẩu – một trụ cột của cả vùng.

Để tín dụng phục vụ tăng trưởng nền kinh tế

Dù hiệu quả tín dụng đang cải thiện nhưng thực tế cho thấy chưa đồng đều. Từ các dữ liệu trên, ThS. Trần Văn Phước, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 15 đưa ra 3 nhận định cốt lõi:

Đầu tiên là, dòng vốn đã đi đúng hướng, tín dụng tập trung vào sản xuất, nông nghiệp, chuỗi giá trị – thay vì các lĩnh vực rủi ro cao.

Thứ hai, hiệu quả tín dụng phụ thuộc vào cấu trúc kinh tế địa phương, An Giang tận dụng tốt hơn nhờ đa dạng ngành và du lịch phát triển, trong khi Cà Mau phụ thuộc nhiều vào thủy sản và công nghiệp năng lượng.

Cuối cùng, điểm nghẽn không còn nằm ở ngân hàng, các nút thắt hiện nay là thể chế, pháp lý, thị trường đầu ra và năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp.

Để nâng cao hiệu quả đầu tư tín dụng trong giai đoạn tới, ThS. Trần Văn Phước cho rằng cần một cách tiếp cận đồng bộ hơn, cụ thể:

Thứ nhất, gắn tín dụng với chuỗi giá trị thay vì ngành riêng lẻ, cụ thể lúa gạo – logistics – chế biến – xuất khẩu, thay vì chỉ tài trợ sản xuất.

Thứ hai, khơi thông đầu tư công để kéo tín dụng tư nhân. Nếu hạ tầng không chạy, tín dụng khó phát huy hiệu quả.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực hấp thụ vốn, đặc biệt là SMEs – nhóm đang rụt rè nhất trước rủi ro thị trường.

Thứ tư, phát triển tín dụng xanh và công nghệ cao, hiện dư nợ công nghệ cao chỉ chiếm 0,01%, gần như chưa đáng kể.

Nhìn tổng thể, bức tranh tín dụng tại tỉnh An Giang và tỉnh Cà Mau năm 2026 không còn là câu chuyện bơm vốn bằng mọi giá, mà đã chuyển sang giai đoạn tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn. Dòng vốn đã bắt đầu chảy đúng mạch – vào sản xuất, vào nông nghiệp, vào các chương trình trọng điểm. Nhưng để biến tín dụng thành tăng trưởng bền vững, cần nhiều hơn sự phối hợp giữa ngân hàng, chính quyền và doanh nghiệp. Bởi suy cho cùng, tín dụng chỉ là điều kiện cần, còn tăng trưởng kinh tế là bài toán của cả hệ sinh thái.