Kiến thiết nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số

Theo Báo cáo Triển vọng Việt Nam 2026 của MBS Research, lộ trình đạt được mục tiêu tăng trưởng này không dựa trên các yếu tố ngắn hạn mà được xây dựng trên một nền tảng vững chắc bao gồm đầu tư công, thương mại và chính sách tài khóa.

Cụ thể, đầu tư công là "động cơ" truyền dẫn chính. Năm 2026 dự kiến sẽ là năm bùng nổ của các siêu dự án hạ tầng. Tổng vốn giải ngân đầu tư công được kỳ vọng đạt từ 920 đến 970 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng mạnh mẽ từ 21% - 28% so với năm 2025. Tỷ lệ giải ngân mục tiêu duy trì ở mức cao từ 85% - 90%. Các dự án không chỉ dừng lại ở hạ tầng giao thông truyền thống mà mở rộng sang các tuyến huyết mạch chiến lược như: Đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Hải Phòng - Lào Cai, hệ thống Metro Cần Giờ và quy hoạch đại lộ Sông Hồng. Những công trình này được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, kích thích các ngành kinh tế khác phát triển.

Cùng với đầu tư công, thương mại và chính sách tài khóa đóng vai trò quan trọng. MBS Research đánh giá, thương mại toàn cầu năm 2026 sẽ đi vào trạng thái ổn định hơn, giúp Việt Nam duy trì vị thế mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng. Song song đó, việc thu ngân sách liên tục vượt dự toán trong các năm trước tạo ra dư địa lớn cho chính sách tài khóa mở rộng. Chính phủ có đủ nguồn lực để vừa đầu tư phát triển, vừa triển khai các gói hỗ trợ thuế, phí cho doanh nghiệp và người dân mà không làm mất cân đối ngân sách.

Một trong những điểm nhấn mà MBS Research nhấn mạnh chính là nỗ lực "kiến thiết lại bộ máy" để gỡ bỏ các rào cản hành chính.

Năm 2025, Việt Nam hướng tới một cuộc đại cải cách với mục tiêu tinh gọn triệt để. Số lượng các Bộ, cơ quan ngang Bộ đã được sắp xếp lại, giảm từ 18 Bộ xuống còn 14 Bộ. Không chỉ ở cấp Trung ương, cấp địa phương cũng ghi nhận sự thay đổi mạnh mẽ khi các đơn vị hành chính được sáp nhập, thu gọn từ 63 tỉnh/thành phố xuống còn khoảng 34 tỉnh/thành phố. Việc tinh gọn này đi kèm mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thủ tục hành chính, giúp giảm chi phí tuân thủ và tăng tính linh hoạt cho nền kinh tế.

Khu vực tư nhân và đổi mới sáng tạo được ưu tiên thúc đẩy. Nghị quyết 68 đóng vai trò là kim chỉ nam cho kinh tế tư nhân với mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp hoạt động vào năm 2030, tăng trưởng bình quân 10-12%/năm. Cùng lúc đó, Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo đặt mục tiêu dành ít nhất 2% GDP cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Tầm nhìn xa hơn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu quy mô kinh tế số phải chiếm tối thiểu 50% GDP, biến công nghệ thành động lực tăng trưởng chính thay vì chỉ dựa vào tài nguyên hay nhân công giá rẻ.

Báo cáo của MBS Research chỉ rõ rằng năm 2026 sẽ là thời điểm hàng loạt đạo luật và nghị quyết quan trọng chính thức đi vào cuộc sống, trực tiếp tháo gỡ những "nút thắt" bấy lâu nay.

Thứ nhất, gỡ vướng về đất đai. Nghị quyết 254/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Đây được xem là "chìa khóa" để thực thi hiệu quả Luật Đất đai 2024, đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng - khâu thường xuyên gây chậm trễ cho các dự án đầu tư lớn.

Thứ hai, khoan thư sức dân thông qua Thuế Thu nhập cá nhân. Từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) sẽ có hiệu lực. Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh và rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc không chỉ giúp người lao động tăng thu nhập thực tế mà còn kích thích tiêu dùng nội địa - một thành tố quan trọng của GDP.

Thứ ba, minh bạch hóa thị trường vàng. Việc sửa đổi Nghị định 24/2012 nhằm xóa bỏ độc quyền sản xuất vàng miếng SJC sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giá vàng trong nước và quốc tế, đồng thời giảm bớt tình trạng "vàng hóa", hướng dòng vốn nhàn rỗi trong dân vào các kênh đầu tư có ích cho nền kinh tế.

Dù mục tiêu tăng trưởng hai chữ số là khả thi dựa trên các nền tảng đang xây dựng, MBS Research cũng đưa ra những cảnh báo về áp lực vĩ mô.

Theo đó, lạm phát trong năm 2026 dự báo sẽ chịu áp lực lớn và có thể tiệm cận mức 4%. Nguyên nhân đến từ việc đẩy mạnh cung tiền để hỗ trợ tăng trưởng và chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào có thể tăng nếu tỷ giá biến động. Bên cạnh đó, khi chu kỳ tiền rẻ toàn cầu kết thúc (với bước ngoặt từ ngân hàng trung ương Nhật Bản và chính sách của FED), áp lực lên mặt bằng lãi suất trong nước là điều không tránh khỏi. Bài toán cho năm 2026 sẽ là làm sao để vừa thúc đẩy tăng trưởng thần tốc, vừa giữ vững được sự ổn định kinh tế vĩ mô và niềm tin của nhà đầu tư.

Báo cáo của MBS Research phác họa một năm 2026 đầy bận rộn với những thay đổi mang tính nền móng. Với sự cộng hưởng từ cải cách bộ máy, đầu tư hạ tầng kỷ lục và những thay đổi pháp lý thực chất, Việt Nam đang tự tin kiến thiết một quỹ đạo tăng trưởng mới, hiện thực hóa mục tiêu trở thành nền kinh tế năng động và bứt phá trong kỷ nguyên số.