‎Việt Nam chuẩn bị vận hành sàn giao dịch các-bon đầu tiên

Hoàn thiện cơ sở pháp lý, quy chế vận hành

Các điều kiện cần thiết để đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào vận hành đã cơ bản hoàn tất, từ khuôn khổ pháp lý, quy chế nghiệp vụ, hàng hóa giao dịch đến hạ tầng công nghệ thông tin và cơ chế thanh toán.

Thực hiện Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/1/2026 của Chính phủ và chỉ đạo của Bộ Tài chính về triển khai Sàn giao dịch các-bon tại Việt Nam, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã chỉ đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương chuẩn bị các điều kiện vận hành.

Đến nay, các nội dung quan trọng phục vụ hoạt động của sàn giao dịch đã được hoàn thiện, bảo đảm sẵn sàng triển khai theo đúng lộ trình được phê duyệt.

Theo nhiệm vụ được giao tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư hướng dẫn về giám sát giao dịch trên sàn giao dịch các-bon và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch chứng khoán, VSDC.

Cùng với đó, UBCKNN đã chỉ đạo VNX, HNX và VSDC xây dựng, ban hành các quy chế nghiệp vụ phục vụ quá trình vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước.

Như vậy, hệ thống văn bản pháp lý và quy chế nghiệp vụ đã được hoàn thiện, tạo cơ sở để tổ chức vận hành thị trường theo quy định.

Chuẩn bị hàng hóa giao dịch, kết nối hệ thống đăng ký

Về hàng hóa giao dịch, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ về tổng hạn ngạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện phân bổ thí điểm hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT ngày 13/2/2026 quy định quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.

Thông tư này tạo cơ sở cho việc quản lý, theo dõi và giao dịch hàng hóa trên sàn giao dịch các-bon.

Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, VNX, HNX và VSDC cũng đã ký Biên bản phối hợp nhằm thống nhất quy trình trao đổi dữ liệu, đối soát thông tin và xử lý sự cố trong quá trình vận hành.

Hệ thống giao dịch tại HNX, hệ thống lưu ký và thanh toán tại VSDC cùng Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon đã được hoàn thiện, kết nối đồng bộ và tổ chức kiểm thử toàn thị trường. Trong tháng 5 và tháng 6/2026, các đơn vị đã triển khai kiểm thử nội bộ, kiểm thử toàn thị trường với sự tham gia của các thành viên liên quan.

Kết quả cho thấy việc kết nối giữa hệ thống đăng ký quốc gia, hệ thống giao dịch và hệ thống lưu ký, thanh toán được thực hiện ổn định. Các quy trình nghiệp vụ, trao đổi dữ liệu đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế.

Đồng thời, UBCKNN đã hoàn thành việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch các-bon trong nước theo quy định tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, bảo đảm các yêu cầu về năng lực tài chính, kỹ thuật và nghiệp vụ.

Song song đó, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, chương trình tập huấn nhằm phổ biến quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ và cơ chế vận hành thị trường cho các tổ chức, cá nhân tham gia.

Việc đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào hoạt động là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam.

Qua đó, sàn giao dịch góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế các-bon thấp và tạo thêm công cụ thị trường hỗ trợ doanh nghiệp hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.