Vụ trưởng Vụ Thanh toán Phạm Anh Tuấn: AI là “chìa khóa” cho ngân hàng số Việt Nam bứt phá

Phát biểu tại Toạ đàm Lãnh đạo ngân hàng, diễn ra chiều ngày 24/9, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết, thế giới đang bước vào kỷ nguyên mới, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là khái niệm xa vời, mà đã đi vào đời sống kinh tế – xã hội một cách sâu sắc. Tại nhiều quốc gia phát triển, AI đã trở thành công cụ hỗ trợ không thể thiếu trong hoạt động ngân hàng.

Ví như, Singapore, Hàn Quốc hay Liên minh châu Âu đã ban hành chiến lược quốc gia về AI, đặt trọng tâm vào tài chính – ngân hàng như một lĩnh vực ứng dụng ưu tiên. Các ngân hàng lớn tại Mỹ, châu Âu đã triển khai hệ thống AI để quản trị rủi ro, phát hiện gian lận và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.

Những kinh nghiệm này cho thấy, AI không chỉ giúp tăng năng suất, tiết kiệm chi phí, mà quan trọng hơn, AI đang thay đổi cách thức các ngân hàng định hình sản phẩm, dịch vụ để phục vụ xã hội tốt hơn.

Thành quả tại Việt Nam

Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết, ở Việt Nam, chuyển đổi số ngành Ngân hàng trong những năm gần đây đạt được nhiều kết quả ấn tượng. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng nhanh, số lượng giao dịch trực tuyến và qua di động tăng gấp nhiều lần so với trước. Nhiều ngân hàng thương mại đã chủ động đầu tư xây dựng nền tảng ngân hàng số, phát triển ứng dụng Chatbot, Trợ lý ảo, ứng dụng AI trong thẩm định tín dụng, quản lý gian lận.

"NHNN đã và đang đồng hành với quá trình này, thông qua việc ban hành các cơ chế, chính sách, hành lang pháp lý phù hợp, vừa đảm bảo an toàn, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo. Điều này khẳng định vai trò tiên phong của ngành ngân hàng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia", ông Phạm Anh Tuấn chia sẻ.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với thách thức. Ông Phạm Anh Tuấn cũng cho biết, việc ứng dụng AI trong ngân hàng cũng đặt ra những rủi ro đáng chú ý:

Về an ninh dữ liệu và bảo mật thông tin, AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có dữ liệu lớn và chất lượng. Nhưng dữ liệu cũng là mục tiêu của các tội phạm công nghệ cao.

Về đạo đức và minh bạch, các thuật toán AI đôi khi có thể tạo ra thiên kiến, ảnh hưởng đến công bằng trong cung ứng dịch vụ tài chính.

Về khả năng tiếp cận, nếu không được quản lý tốt, khoảng cách số có thể khiến một bộ phận người dân bị “bỏ lại phía sau”.

Những thách thức này đòi hỏi ngành Ngân hàng phải có giải pháp đồng bộ, không chỉ về công nghệ mà còn về thể chế, nhân lực và truyền thông.

Định hướng hành động

Để giúp các tổ chức tín dụng vượt qua các thách thức và nắm bắt cơ hội, Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết, NHNN xác định 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, gồm:

Một là, hoàn thiện thể chế: tiếp tục rà soát, sửa đổi, ban hành văn bản pháp luật phù hợp, khuyến khích ứng dụng AI, đảm bảo an toàn hệ thống.

Hai là, phát triển hạ tầng số và dữ liệu: xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, kết nối liên thông, hướng tới “ra quyết định dựa trên dữ liệu”.

Ba là, đầu tư nguồn lực và nhân lực: khuyến khích các ngân hàng ứng dụng công nghệ mới, hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, đồng thời đào tạo đội ngũ nhân sự có kỹ năng số.

Bốn là, hợp tác và truyền thông: tăng cường phối hợp với Fintech, BigTech, các tổ chức quốc tế; đồng thời đẩy mạnh giáo dục tài chính để người dân sử dụng dịch vụ ngân hàng số một cách an toàn, hiệu quả.

Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN tin tưởng rằng: “Khi chúng ta coi khách hàng là trung tâm, dữ liệu là tài sản và AI là công cụ, chắc chắn ngân hàng Việt Nam sẽ vững bước, hội nhập, phát triển bền vững, phục vụ tốt hơn cho người dân và nền kinh tế”.