|
Hà Nội --°C / --%
Chủ nhật, 15/06/2025 20:04

Thanh toán không tiền mặt: Bước tiến trong chuyển đổi số quốc gia

Ngày 14/6/2025, tại TP. Hồ Chí Minh, hội thảo “Thanh toán không tiền mặt – Động lực tăng trưởng kinh tế số” do Báo Tuổi Trẻ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức đã diễn ra với sự tham dự của Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cùng nhiều lãnh đạo bộ, ngành, doanh nghiệp.

hoi-thao-kdtm(1).jpeg

Quang cảnh hội thảo "Thanh toán không tiền mặt – Động lực tăng trưởng kinh tế số”

Thanh toán số – Động lực thúc đẩy kinh tế số

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh: “Phát triển hạ tầng công nghệ thông tin là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy kinh tế số. Trong đó, thanh toán không dùng tiền mặt đóng vai trò then chốt, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử”.

Sự phát triển của thanh toán số được đánh giá là yếu tố cốt lõi trong việc nâng cao hiệu quả giao dịch, giảm chi phí xã hội, minh bạch hóa dòng tiền và tạo nền tảng cho nhiều mô hình kinh doanh mới.

Theo bà Lê Hoàng Oanh – Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), nền kinh tế số đang đóng góp tới 18,7% GDP quốc gia. Việt Nam hiện là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử cao nhất khu vực, trung bình đạt 16-30%/năm. Tuy nhiên, một thực tế đáng lưu ý là tỷ lệ thanh toán khi nhận hàng (COD) vẫn còn ở mức cao, chiếm tới 77,5% trong thương mại điện tử.

“Để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, cần có sự kết hợp đồng bộ giữa thương mại điện tử và thanh toán số, hướng tới mục tiêu đạt 80% thanh toán không dùng tiền mặt trong thương mại điện tử vào năm 2030”, bà Oanh thông tin.

Bộ Công Thương cũng đang triển khai kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026–2030, trong đó bao gồm các giải pháp hỗ trợ tiểu thương, nhất là ở các chợ truyền thống, tham gia vào hoạt động kinh doanh số với chi phí thấp và tiện ích cao hơn.

Ngăn chặn rủi ro, xây dựng niềm tin số

Trong quá trình thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, một trong những thách thức lớn nhất là đảm bảo an toàn giao dịch và phòng chống tội phạm công nghệ cao.

Ông Lê Anh Dũng – Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, hệ thống ngân hàng đang triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm ngăn chặn lừa đảo qua kênh số. Trong đó có dự án thu thập dữ liệu tài khoản giả mạo để cảnh báo cho người dùng khi giao dịch. Các ngân hàng và đơn vị trung gian thanh toán sẽ hiển thị cảnh báo nếu tài khoản nhận nằm trong “danh sách đen”, giúp người dùng cân nhắc và tránh rủi ro.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng cho rằng, việc phối hợp giữa NHNN, Bộ Công an cùng các cơ quan liên quan đã góp phần tạo nên một hệ sinh thái thanh toán số ngày càng hoàn thiện. “Thanh toán không tiền mặt là chìa khóa thúc đẩy thương mại điện tử, dịch vụ công, đồng thời nâng cao hiệu quả điều hành kinh tế và kiểm soát dòng tiền”, ông Dũng nhấn mạnh.

Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng hiện xử lý trung bình 820.000 tỷ đồng/ngày. Cùng với đó, hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử xử lý 26 triệu giao dịch/ngày. 87% người trưởng thành ở Việt Nam đã có tài khoản ngân hàng – một chỉ số tích cực cho quá trình chuyển đổi số tài chính.

Từ ngày 1/7/2024, tất cả khách hàng cá nhân đều phải xác thực căn cước công dân và sinh trắc học khi giao dịch; đến nay, đã có hơn 110,8 triệu hồ sơ cá nhân và hơn 711.000 hồ sơ tổ chức được xác minh. Từ ngày 1/7/2025, quy định này sẽ áp dụng cho cả đại diện pháp lý doanh nghiệp – một bước tiến mạnh trong việc gia tăng bảo mật hệ thống.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Dũng – Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đã ban hành kế hoạch thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong tất cả các lĩnh vực: dịch vụ công, y tế, giáo dục, giao thông vận tải và thương mại.

“Thành phố đang đẩy mạnh truyền thông, nâng cao kỹ năng tài chính số và ý thức bảo mật trong cộng đồng. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là đảm bảo an toàn giao dịch trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi”, ông Dũng chia sẻ.

Ông cũng kiến nghị cần tăng cường vai trò kiểm soát của các cơ quan chức năng, đồng thời phát triển cơ sở hạ tầng số đồng bộ tại các khu vực còn yếu để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình số hóa.

Cần chiến lược tổng thể cho thanh toán số

Phát biểu kết thúc hội thảo, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc một lần nữa khẳng định vai trò then chốt của thanh toán không tiền mặt đối với nền kinh tế số: “Chỉ cần vài giây là có thể hoàn tất giao dịch, điều này không chỉ tạo thuận tiện mà còn giúp kiểm soát tốt dòng tiền, hạn chế rủi ro thất thoát và tăng năng suất chung cho toàn xã hội”.

pho-thu-tuong-ho-duc-phot(1).jpeg
Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, để phát triển thanh toán không tiền mặt bền vững, cần:

Hoàn thiện thể chế, chính sách pháp lý, đặc biệt liên quan đến tiền số, thanh toán xuyên biên giới và quản lý dữ liệu. Đẩy mạnh hạ tầng công nghệ nhằm bảo vệ an toàn hệ thống và nâng cao trải nghiệm người dùng. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục tài chính số, giúp người dân thay đổi thói quen sử dụng tiền mặt và tự tin sử dụng thanh toán số. Khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đầu tư vào các mô hình thanh toán mới tiện lợi, bảo mật và phổ cập.

Theo thống kê của NHNN, đến cuối năm 2024, Việt Nam đã có hơn 204,5 triệu tài khoản thanh toán cá nhân và 154,1 triệu thẻ ngân hàng đang lưu hành. Thanh toán số hiện đã hiện diện ở mọi lĩnh vực từ học phí, viện phí đến mua sắm tiêu dùng và các dịch vụ công thiết yếu.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý rằng vẫn còn những lực cản cần được tháo gỡ: thói quen dùng tiền mặt, hạ tầng số chưa đồng đều ở nông thôn và vùng sâu, cùng với đó là nguy cơ rủi ro về an ninh mạng, giả mạo tin nhắn, đánh cắp mã OTP... Ông cũng đặc biệt nhấn mạnh đến "khoảng trống pháp lý" trong việc quản lý các loại hình thanh toán mới, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa và thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển nhanh.

“Muốn chuyển đổi số thành công, chúng ta cần có một chiến lược tổng thể, từ chính sách đến công nghệ và nhân lực. Phải đặt người tiêu dùng vào trung tâm, bảo vệ họ trước các rủi ro khi thanh toán số, từ đó mới có thể tạo nên niềm tin và động lực cho sự phát triển bền vững”, Phó Thủ tướng kết luận.

Nguyễn Huyền  
Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc dự Đại hội Đảng bộ Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam
Châu Á đang giảm dần sự phụ thuộc vào USD
Thủ tướng kiểm tra công trường, chỉ đạo thông tuyến 2 dự án cao tốc tại ĐBSCL vào 19/12/2025
Giao dự toán và kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2025 cho Bộ, cơ quan trung ương, địa phương
UBCKNN thúc đẩy hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực công ty chứng khoán
Vải thiều Việt Nam lần đầu tiên xuất hiện tại hệ thống siêu thị bán lẻ lớn nhất Hoa Kỳ
Vận hành hệ thống cảnh báo sớm phòng vệ thương mại để bảo vệ hàng xuất khẩu
Mỹ: Ngày 1/8 là thời hạn áp thuế quan cuối cùng, không có gia hạn
Đề xuất tính thuế 20% trên lãi từng lần chuyển nhượng bất động sản
Chuyên gia nhận định về lạm phát và đề xuất chiến lược nhằm giảm thiểu tác động khi giá dầu tăng
Xuất khẩu gạo Việt Nam đối mặt áp lực kép
Kế hoạch triển khai các nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã
Hướng tới APEC 2027: Phú Quốc chuyển mình mạnh mẽ
TP.HCM phát động phong trào thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2030
Thủ tướng: Đãi ngộ đặc biệt để thu hút tổng công trình sư, nhân tài khoa học công nghệ
Thủ tướng chủ trì phiên họp Ban Chỉ đạo về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số
Nhận thức rõ về Kinh tế Nhà nước: Từ khái niệm tới thực tiễn
PVCFC tiếp tục chinh phục thị trường Úc với lô hàng 30.000 tấn phân bón đạt chuẩn cao nhất
Xây dựng kế hoạch hành động tổng thể, định hình tương lai ngành đường sắt Việt Nam
Thủ tướng: Tháo gỡ vướng mắc cho gần 3.000 dự án tồn đọng với tinh thần '6 rõ'
Xem thêm