Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á kêu gọi 'cải cách căn bản' các định chế mang tính toàn cầu

Các định chế mang tính toàn cầu thiếu thẩm quyền ràng buộc và sự đại diện đầy đủ cho các nền kinh tế mới nổi, ông Jin Liqun, Chủ tịch AIIB cho biết, việc cần có những thay đổi mang tính hệ thống là cần thiết để tạo ra một khuôn khổ toàn diện hơn.

Ông Jin, người từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính trong chính phủ Trung Quốc từ năm 1998 đến năm 2003, cho biết: “Đã đến lúc chúng ta phải cố gắng hết sức để khắc phục các vấn đề quản trị toàn cầu”.

“Những cải cách cơ bản sẽ phải được thực hiện.”

Chia sẻ những suy nghĩ cá nhân về hơn một thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực quản trị toàn cầu tại Diễn đàn Fullerton, Diễn đàn được tổ chức trong tháng này bởi Trung tâm Trung Quốc và Thế giới đương đại của Đại học Hồng Kông, ông Jin nói: “Rủi ro nghiêm trọng nhất chắc chắn là thiếu quản trị, tức là chức năng quản trị toàn cầu hoạt động đầy đủ”. Ông chỉ trích hoạt động theo chức năng của các tổ chức quốc tế, mà theo quan điểm của ông là “không hoạt động hiệu quả như mong đợi”.

Ông cho rằng vấn đề là do các cấu trúc lỗi thời, đồng thời lưu ý rằng nhiều tổ chức được thành lập dưới sự bảo trợ của các nền kinh tế phát triển nhất thế giới vào thời điểm thành lập, khiến các nước đang phát triển không có tiếng nói trong các vấn đề chính trị và kinh tế.

“Hầu hết các thể chế quốc tế, chẳng hạn như Liên hợp quốc, các thể chế Bretton Woods, Tổ chức Thương mại Thế giới… đều được thành lập theo các quy tắc do các đối tác lớn đưa ra vào thời điểm mà những đối tác thứ yếu, những người phía sau, không có vai trò gì”, ông nói.

Ông Jin cũng nhấn mạnh sự thiếu thẩm quyền trong các tổ chức quốc tế do thiếu các quy tắc ràng buộc có thể thực thi được.

“Một số có thể chọn bỏ qua những quy tắc đó mà không bị trừng phạt. Quyền lực chủ quyền quốc gia trên thế giới này vượt trội so với quyền năng của các tổ chức quốc tế”, ông nói.

Mặc dù những phát biểu của Chủ tịch Jin thực hiện trước trước lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng những bình luận của ông như những lời “tiên tri”. Trong những ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Trump đã tuyên bố rút Mỹ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới của Liên hợp quốc và Thỏa thuận Paris về khí hậu - đồng thời tỏ ra sẵn sàng rời bỏ các hiệp ước và thể chế quốc tế khác.

Ông Jin lưu ý rằng các nền kinh tế thị trường mới nổi đang bắt đầu yêu cầu có tiếng nói trong việc định hình lại cách thức quản trị toàn cầu và tái cân bằng lợi ích của các bên liên quan trên toàn cầu, đồng thời cho biết thêm mong muốn của họ phải được “xem xét nghiêm túc và hợp lý, đồng thời lợi ích của họ phải được bảo vệ”.

Ông cho biết, các thể chế đa phương mới được xây dựng trên các quy tắc hiện đại nên được sử dụng để giải quyết các vấn đề cấp bách toàn cầu, đồng thời nêu rõ các nguồn lực tài chính đang căng thẳng ở các quốc gia phát triển, nguồn tài chính không đủ cho các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và tình trạng phân mảnh địa chính trị ngày càng tồi tệ là những lĩnh vực cần quan tâm.

Ông nói: “Sự phối hợp chính sách giữa các nền kinh tế là vô cùng cần thiết trong hàng loạt vấn đề gai góc này”. “Nhưng tất cả đều xoay quanh sự hiểu biết chính trị và cùng thiện chí.”