Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam làm việc với IMF về lĩnh vực ngân hàng số và tài sản mã hóa

Tham dự buổi làm việc, về phía VNBA có TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký cùng đại diện lãnh đạo một số ban, đơn vị thuộc Cơ quan Thường trực Hiệp hội.

Về phía IMF có ông Parma Biens; bà Ebru Iskender; ông Philipp Hochreiter; ông Clive Scott và bà Hà Thị Kim Nga là các chuyên gia kinh tế cao cấp của IMF tại Việt Nam, đại diện Vụ Hợp tác Quốc tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Buổi làm việc với VNBA là nội dung nằm trong khuôn khổ Chương trình hợp tác song phương giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) từ ngày 28/5 - 6/6/2025.

Tại buổi làm việc, đại diện IMF mong muốn lắng nghe ý kiến từ VNBA về tình hình phát triển ngân hàng số, hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa/tài sản ảo trong hệ thống ngân hàng, những thuận lợi - khó khăn trong thực tiễn triển khai, cũng như khuyến nghị từ phía khu vực ngân hàng nhằm hỗ trợ công tác hoạch định chính sách của cơ quan quản lý.

Trao đổi tại buổi làm việc, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA cho biết: Tại Việt Nam, Chính phủ chưa có quy định pháp luật điều chỉnh việc phát hành, sở hữu, giao dịch tài sản mã hóa. Tuy nhiên, trên thực tế, giao dịch tiền mã hóa vẫn diễn ra ngày càng phổ biến. Theo các khảo sát sơ bộ, tổng giá trị tài sản mã hóa người Việt Nam nắm giữ trong năm 2022, 2023 và 2024 lần lượt là 100 tỷ USD, 120 tỷ USD và 105 tỷ USD. Điều này cho thấy, mặc dù chưa có cơ sở pháp lý, người dân đã và đang sở hữu giao dịch tài sản mã hóa ở quy mô đáng kể.

Thời gian qua, NHNN đã nhiều lần đưa ra các khuyến cáo nhằm cảnh báo người dân về rủi ro khi tham gia thị trường tài sản mã hóa, đồng thời khẳng định chưa cấp phép cho bất kỳ tổ chức tín dụng (TCTD) nào cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa.

Liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các hoạt động tài chính đổi mới sáng tạo, TS. Nguyễn Quốc Hùng thông tin, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 94/2025/NĐ-CP quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng, tập trung vào 3 lĩnh vực chính gồm: Chấm điểm tín dụng, cho vay ngang hàng (P2P Lending) và chia sẻ dữ liệu qua Open API. Tuy nhiên, công nghệ Blockchain và tài sản mã hóa hiện vẫn chưa được đưa vào phạm vi thử nghiệm.

Thời gian tới, theo định hướng tại Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, việc phát triển ngân hàng số và nghiên cứu áp dụng tiền kỹ thuật số sẽ là những ưu tiên quan trọng. Bộ Tài chính được giao chủ trì nghiên cứu khung pháp lý thí điểm cho tài sản mã hóa. Trong quá trình đó, VNBA cùng các TCTD sẽ phối hợp, đóng góp ý kiến xây dựng chính sách phù hợp, bảo đảm an toàn hệ thống và khuyến khích đổi mới.

Liên quan đến ngân hàng số, TS. Nguyễn Quốc Hùng chia sẻ, các ngân hàng Việt Nam đang quyết liệt thúc đẩy triển khai lĩnh vực này, thông qua việc hợp tác với các công ty Fintech để mở rộng dịch vụ, tăng khả năng tiếp cận khách hàng và tối ưu hóa hạ tầng công nghệ. Mô hình P2P Lending được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận tín dụng cho các nhóm đối tượng chưa đủ điều kiện vay tại các ngân hàng truyền thống. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn hệ thống tài chính, TS. Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, cần có cơ chế kiểm soát rõ ràng về hạn mức, đối tượng vay và tiêu chuẩn hoạt động.

Bện cạnh đó, vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân và chia sẻ dữ liệu qua API đang là mối quan tâm hàng đầu của các TCTD, đặc biệt trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đang được triển khai và áp dụng chặt chẽ hơn.

Đối với công phòng chống rửa tiền (PCRT), TS. Nguyễn Quốc Hùng cho biết, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi với các quy định nghiêm ngặt hơn. Cục PCRT thuộc NHNN đang thực hiện quyết liệt việc giám sát, yêu cầu các TCTD tuân thủ báo cáo kịp thời các giao dịch đáng ngờ. Các ngân hàng hiện có quyền tạm dừng các giao dịch nghi vấn và phối hợp với cơ quan chức năng khi cần thiết.

Việt Nam hiện đang nằm trong “vùng xám” theo đánh giá của hệ thống giám sát quốc tế và đang nỗ lực để sớm ra khỏi tình trạng này thông qua việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao năng lực giám sát tài chính.

Sau khi lắng nghe những chia sẻ của TS. Nguyễn Quốc Hùng tại buổi làm việc, đại diện IMF bày tỏ lời cảm ơn tới VNBA về những thông vô cùng thực tiễn và hữu ích. Đại diện IMF đồng thời đánh giá cao vai trò cũng như sự nỗ lực của ngành Ngân hàng Việt Nam trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo đi đôi với bảo đảm an toàn hệ thống. Cùng với đó, phía IMF mong muốn có thêm nhiều cuộc trao đổi sâu rộng hơn với VNBA trong thời gian tới.