Kinh tế Trung Quốc chững lại trong tháng 4/2026 khi doanh số bán lẻ chạm mức thấp nhất trong 40 tháng qua

Theo dữ liệu do Cục Thống kê Quốc gia công bố ngày 18/5, doanh số bán lẻ tăng 0,2% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn đáng kể so với dự báo tăng 2% của các nhà kinh tế và chậm hơn so với mức tăng 1,7% trong tháng 3.

Kết quả này đánh dấu mức tăng trưởng yếu nhất kể từ tháng 12/2022, theo dữ liệu của Wind, khi Trung Quốc bắt đầu nới lỏng các biện pháp phòng chống Covid-`19. Sản lượng công nghiệp của Trung Quốc tăng 4,1% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm ngoái, chậm hơn so với mức tăng trưởng 5,7% trong tháng 3 và thấp hơn kỳ vọng tăng 5,9% trong cuộc khảo sát của Reuters. Đầu tư tài sản cố định đô thị, bao gồm bất động sản và cơ sở hạ tầng, giảm 1,6% trong 4 tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm ngoái, so với kỳ vọng tăng trưởng 1,6%.

Sự sụt giảm đầu tư chủ yếu đến từ lĩnh vực bất động sản, với dòng vốn giảm mạnh 13,7% tính đến tháng 4 năm nay, giảm sâu hơn so với mức giảm 11,2% trong 3 tháng đầu năm. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và sản xuất công nghiệp tăng trưởng lần lượt 4,3% và 1,2% trong 4 tháng đầu năm. Đầu tư bất động sản trong nước đã giảm gần một nửa kể từ khi đạt đỉnh vào năm 2021.

Lizzi Lee, chuyên gia tại Trung tâm Phân tích Trung Quốc cho biết, việc giá nhà tiếp tục giảm sẽ làm trầm trọng thêm tác động đến bảng cân đối kế toán của các hộ gia đình, đồng thời chuyên gia này lưu ý rằng sự suy thoái của thị trường bất động sản đã gây ra tình trạng mất việc làm đáng kể trong ngành xây dựng và các ngành liên quan.

Dữ liệu riêng biệt được công bố hôm nay cho thấy giá nhà mới tại Trung Quốc tiếp tục giảm trong tháng 4, mặc dù với tốc độ chậm hơn, khi sự suy thoái kéo dài nhiều năm của thị trường bất động sản vẫn tiếp diễn.

Zhiwei Zhang, chủ tịch kiêm kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management cho biết, xuất khẩu mạnh mẽ đã giúp giảm thiểu những điểm yếu trong nhu cầu nội địa, nhưng không đủ để bù đắp hoàn toàn. Xuất khẩu của Trung Quốc tăng tốc trong tháng 4 khi các nhà máy nỗ lực đáp ứng nhu cầu tăng vọt từ người mua nước ngoài đang tích trữ hàng hóa do xung đột tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại về chi phí đầu vào cao hơn. Kim ngạch xuất khẩu tăng 14,1%, vượt xa dự báo tăng trưởng 7,9%. Tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị giảm nhẹ xuống 5,2%, so với 5,4% trong tháng 3, theo số liệu công bố hôm nay.

Trong khi xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm, Mỹ hôm Chủ Nhật vừa qua cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua ít nhất 17 tỷ đô la sản phẩm nông nghiệp của Mỹ trong năm 2026 và hai năm tiếp theo, cũng như 200 máy bay phản lực ban đầu từ Boeing, sau cuộc gặp cấp cao giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần trước. Hai nước cũng nhất trí thành lập Hội đồng Thương mại và Hội đồng Đầu tư Mỹ-Trung để giải quyết các lo ngại về tiếp cận thị trường và mở rộng thương mại trong khuôn khổ giảm thuế quan. Chính quyền Tổng thống Trump dường như đang rút lui khỏi lập trường trước đây là "yêu cầu rõ ràng cải cách cơ cấu sâu rộng" đối với nền kinh tế Trung Quốc - một nỗ lực nhằm chuyển tăng trưởng từ xuất khẩu sang tiêu dùng nội địa, theo Tommy Xie, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô châu Á tại Ngân hàng OCBC. Washington và Bắc Kinh ngày càng hiểu rằng việc tách rời hoàn toàn, hay một "xung đột không kiểm soát", có thể gây ra những tổn thất khổng lồ cho nền kinh tế của cả hai bên, ông Xie cho biết trong một bản ghi chú.

Căng thẳng năng lượng, cầu yếu đang thử thách sự phục hồi

Trong cuộc họp báo hôm nay, Fu Linghui, người phát ngôn của Cục Thống kê Trung Quốc, cảnh báo rằng sự biến động trên thị trường năng lượng và sự gián đoạn chuỗi cung ứng bắt nguồn từ xung đột Trung Đông tiếp tục phủ bóng lên sự phục hồi kinh tế toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh những nỗ lực của quốc gia này liên quan đến quá trình chuyển đổi năng lượng tái tạo. Sản lượng lọc dầu thô trong nước tháng 4 giảm tháng thứ hai liên tiếp, giảm 5,8% so với cùng kỳ năm ngoái - mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 8/2024 - trong khi sản lượng dầu thô tăng 1,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự tăng vọt chi phí hàng hóa do chiến sự cũng đẩy giá sản xuất và giá tiêu dùng lên cao hơn trong tháng 4, với giá bán tại nhà máy chấm dứt chuỗi giảm phát kéo dài nhiều năm để đạt mức cao nhất trong 3 năm. Tăng trưởng giá sản xuất trong tháng 4 đã vượt qua mức tăng giá tiêu dùng lần đầu tiên kể từ tháng 7/2022. Ông Xie của OCBC cho rằng các công ty sẽ hấp thụ phần lớn cú sốc hàng hóa thay vì chuyển hoàn toàn sang người tiêu dùng.

Ông Fu cũng nhấn mạnh rằng cần phải làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy nhu cầu trong nước, kêu gọi các doanh nghiệp cải thiện sản phẩm và dịch vụ của mình để thu hút người tiêu dùng. Bắc Kinh đã đặt việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa làm ưu tiên tăng trưởng trong năm nay, nhưng cho đến nay các biện pháp kích thích kinh tế vẫn mang lại kết quả khiêm tốn. Chi tiêu cho các hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao và giải trí nổi lên như một điểm sáng, theo ông Fu, với doanh số bán lẻ dịch vụ tăng 5,6% trong 4 tháng đầu năm - vượt xa mức tăng trưởng doanh số bán lẻ chung là 1,9%.

Các nhà phân tích dự đoán các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc sẽ giữ nguyên các biện pháp kích thích cho đến khi có thêm dấu hiệu suy thoái kinh tế. Bắc Kinh có thể sẽ tiếp tục theo dõi tình hình và đánh giá lại lập trường chính sách của mình vào tháng 7 sau khi có dữ liệu GDP quý II, ông Zhang cho biết. Nền kinh tế Trung Quốc dường như đã có sự khởi đầu năm mới mạnh mẽ, với tăng trưởng GDP tăng tốc lên 5% trong quý đầu tiên.