Trung Đông bất ổn, xuất khẩu Trung Quốc chịu sức ép

Theo số liệu mới công bố từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, xuất khẩu của nước này chỉ tăng 2,5% tính theo USD trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái - thấp hơn đáng kể so với mức dự báo trung bình 8,6% của các nhà phân tích trong khảo sát của Reuters, đồng thời giảm mạnh so với mức tăng 21,8% ghi nhận trong hai tháng đầu năm nay.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt 27,8% trong tháng 3, mức cao nhất kể từ tháng 11/2021, vượt xa kỳ vọng 11,2% và tăng tốc rõ rệt so với mức 19,8% của hai tháng đầu năm nay cộng lại.

Đáng chú ý, thương mại giữa Trung Quốc và Trung Đông đã suy giảm trong tháng 3 sau hai tháng tăng trưởng liên tiếp. Trong khi đó, xuất khẩu sang Hoa Kỳ - thị trường lớn nhất - tiếp tục lao dốc 26,5% so với cùng kỳ, còn nhập khẩu chỉ tăng nhẹ 1%.

Bức tranh này cho thấy nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn phụ thuộc đáng kể vào thương mại như một động lực tăng trưởng, bất chấp căng thẳng leo thang với Mỹ và áp lực thuế quan. Năm ngoái, xuất khẩu ròng đóng góp khoảng 1/3 quy mô nền kinh tế Trung Quốc, phản ánh mức độ lệ thuộc lớn vào nhu cầu bên ngoài.

Ông Wang Jun, Phó Tổng cục trưởng Tổng Cục Hải quan Trung Quốc, nhận định giá dầu toàn cầu đã trải qua “biến động dữ dội”, khiến môi trường thương mại trở nên “phức tạp và nghiêm trọng”.

Dù Bắc Kinh đã phần nào giảm thiểu tác động nhờ dự trữ dầu chiến lược, đa dạng hóa nguồn cung và kiểm soát giá, nền kinh tế định hướng xuất khẩu vẫn dễ tổn thương nếu Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài - kịch bản có thể kích hoạt suy thoái kinh tế toàn cầu.

Ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm Chuyên gia kinh tế trưởng của Pinpoint Asset Management, cho rằng: “Sự không chắc chắn của triển vọng kinh tế toàn cầu do xung đột Trung Đông có thể đã làm suy yếu phía cầu, qua đó gây áp lực lên xuất khẩu”.

Một số chuyên gia trong nước tỏ ra lạc quan hơn, cho rằng kho dự trữ dầu chiến lược của Trung Quốc có thể đáp ứng nhu cầu tới 120 ngày, trong khi việc đa dạng hóa nguồn năng lượng và sử dụng than đá giúp giảm bớt rủi ro.

Tuy vậy, dữ liệu cho thấy việc nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đang có dấu hiệu chững lại. Theo tính toán của CNBC, nhập khẩu dầu thô trong tháng 3 giảm gần 2,8% về khối lượng và 4,4% về giá trị. Nhập khẩu khí đốt tự nhiên cũng giảm 10,6%, xuống còn 8,18 triệu tấn - mức thấp nhất kể từ tháng 10/2022, theo Wind Information.

Giá năng lượng leo thang do xung đột đã bắt đầu đẩy chi phí đầu vào tăng cao, gây sức ép lên biên lợi nhuận vốn đã mỏng của doanh nghiệp Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, các nhà phân tích trong khảo sát của Reuters dự báo tăng trưởng GDP quý I của Trung Quốc chỉ quanh mức 4-5%, cho thấy đà phục hồi vẫn còn nhiều thách thức.