Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng lãi suất chính sách lên 1%, mức cao nhất trong 31 năm do rủi ro lạm phát gia tăng
Sau cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày, ngày 16/6/2026, BOJ đã quyết định nâng lãi suất chính sách chủ chốt lên mức cao nhất trong vòng 31 năm trở lại đây, lên 1,0% nhằm đối phó với rủi ro lạm phát gia tăng do giá dầu thô tăng cao vì xung đột ở Trung Đông và đồng Yên yếu.
Trong bối cảnh Thống đốc Kazuo Ueda đang nhập viện điều trị nhiễm trùng u nang gan, BOJ đã nâng lãi suất ngắn hạn từ mức 0,75% lần đầu tiên kể từ tháng 12 năm ngoái. Thỏa thuận mới nhất giữa Mỹ và Iran về việc chấm dứt chiến sự cũng có thể đã ảnh hưởng đến quyết định này.
BOJ cũng cho biết sẽ giảm dần từ từ tốc độ cắt giảm mua trái phiếu chính phủ Nhật Bản từ tháng 4/2027, đồng thời duy trì tốc độ giảm hiện tại khoảng 200 tỷ Yên mỗi quý cho đến tháng 3/2027, một quyết định được đưa ra vào thời điểm lợi suất trái phiếu dài hạn đang tăng nhanh. Theo kế hoạch, lượng trái phiếu mua hàng tháng sẽ giảm xuống còn khoảng 2,1 nghìn tỷ Yên trong giai đoạn từ tháng 1-3.
BOJ đã quyết định cắt giảm lượng mua trái phiếu chính phủ hàng tháng từ tháng 4/2027 như một phần trong nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ sau một thập kỷ nới lỏng không theo khuôn mẫu. Tuy nhiên, BOJ cho biết trong trường hợp lợi suất trái phiếu dài hạn tăng nhanh, họ có thể tăng cường mua trái phiếu.
Mặc dù việc tăng lãi suất chính sách có thể làm chậm nền kinh tế bằng cách tăng chi phí vay mượn của các công ty, hạn chế đầu tư và làm giảm chi tiêu tư nhân, nhưng ngân hàng trung ương nhận thấy cần phải ứng phó với rủi ro lạm phát sau chiến sự Trung Đông nổ ra cuối tháng 2 vừa qua và sự tăng vọt sau đó của giá dầu thô.
Việc đồng Yên liên tục giảm xuống vùng 160 Yên/USD, bất chấp sự can thiệp của chính quyền Nhật Bản vào thị trường tiền tệ từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5 để kiềm chế sự giảm giá của đồng tiền này, cũng làm dấy lên lo ngại về chi phí nhập khẩu tăng cao đối với Nhật Bản, một quốc gia nghèo tài nguyên. Ngay cả khi xung đột Trung Đông kết thúc sau khi hai bên đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz có thể không ổn định ngay lập tức, khiến chi phí vận chuyển, nguyên vật liệu và các chi phí khác vẫn ở mức cao, các nhà phân tích cho biết.
Tuy nhiên, diễn biến ở Trung Đông sẽ làm giảm bớt lo ngại về sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng của Nhật Bản, củng cố quan điểm rằng nền kinh tế đủ khả năng chống chịu để chịu đựng những đợt tăng lãi suất tiếp theo, BOJ cho biết.
Quyết định tăng lãi suất đưa Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phù hợp với xu hướng các ngân hàng trung ương khác đang chuyển sang thắt chặt chính sách tiền tệ trong bối cảnh áp lực lạm phát, chẳng hạn như Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), tổ chức đã tăng lãi suất vào tuần trước.
Trong một bài phát biểu hồi đầu tháng này, ông Ueda đã cảnh báo về những tác động lan tỏa thứ cấp của lạm phát bắt nguồn từ giá dầu thô tăng cao, ban đầu ảnh hưởng đến các sản phẩm nhựa, giá điện và chi phí phân phối nhưng sau đó lan rộng đến hàng hóa và dịch vụ cuối cùng, bao gồm ô tô, xây dựng, dịch vụ lưu trú và ăn uống.
Rủi ro lạm phát đã được cảnh báo sau khi giá bán buôn của Nhật Bản tăng 6,3% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái - tốc độ tăng nhanh nhất trong hơn 3 năm. Các doanh nghiệp ngày càng chuyển chi phí gia tăng do chiến sự Trung Đông sang giá cả hàng hóa và dịch vụ của mình.
Dữ liệu cho thấy lạm phát tiêu dùng lõi cũng có thể tăng tốc, mặc dù vẫn được giữ dưới mục tiêu 2% của BOJ nhờ trợ cấp của chính phủ cho điện, khí đốt và xăng dầu, các nhà phân tích cho biết.
