Ngân hàng tại Nhật Bản đối mặt với thách thức tăng trưởng cho vay vượt xa tốc độ tăng trưởng tiền gửi

Quốc gia này đang chứng kiến ​​sự bùng nổ về vay mượn khi các doanh nghiệp tăng cường đầu tư vốn và các thương vụ mua bán sáp nhập ngày càng lớn hơn.

Đồng thời, tốc độ tăng trưởng tiền gửi không theo kịp, tạo ra một thách thức mới có khả năng hạn chế hoạt động cho vay và khiến các nhà cho vay phải tìm đến các phương thức huy động vốn khác, tốn kém hơn.

Trong nhiều thập kỷ, các công ty đã phải đối mặt với trường hợp ngược lại khi giảm phát khiến nhu cầu vay vốn yếu và thúc đẩy người tiết kiệm tích trữ tiền mặt để giữ nguyên giá trị.

“Chúng ta cần phải chọn lọc hơn trong việc cho vay so với trước đây,” Giám đốc điều hành Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui (SMFG), Toru Nakashima, nói với các phóng viên tại cuộc họp báo cáo thu nhập của ngân hàng vào ngày 13/5/2026. “Trước đây, chúng ta ở trong tình trạng tiền gửi tương đối dồi dào, vì vậy bất cứ khi nào có nhu cầu, chúng ta đều có thể cho vay khá mạnh tay.”

Theo dữ liệu mới nhất từ ​​Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), dư nợ cho vay của các ngân hàng Nhật Bản đã tăng 5,4% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 4/2026. Không tính giai đoạn các doanh nghiệp ồ ạt vay tiền trong thời kỳ đại dịch COVID-19, mức tăng này là lớn nhất kể từ khi BOJ bắt đầu thu thập dữ liệu vào năm 2001. Trong khi đó, tiền gửi chỉ tăng 1,9%.

Một quan chức cấp cao tại Cơ quan Dịch vụ Tài chính (FSA) cho biết, ông đang theo dõi rất sát sao xu hướng tiền gửi, đồng thời cho biết thêm rằng vấn đề này chưa phải là mối quan tâm lớn đối với cơ quan quản lý cho đến gần đây. Quan chức này cho biết, do các yêu cầu về thanh khoản và các quy định khác, FSA đang chú ý đến việc liệu các ngân hàng có thể tiếp tục đáp ứng nhu cầu tài chính ngày càng tăng của khách hàng hay không, và yêu cầu giấu tên để có thể thảo luận vấn đề một cách thẳng thắn.

Những hạn chế tiềm tàng về nguồn vốn đã khiến các ngân hàng lớn phải hợp tác với các loại hình công ty khác, bao gồm công ty bảo hiểm nhân thọ và các chủ sở hữu tài sản khác, trong khi các ngân hàng khu vực đang hợp nhất lại với nhau. Tình trạng thiếu vốn cũng có thể tạo cơ hội cho các quỹ tín dụng tư nhân thâm nhập vào một thị trường vốn từ lâu bị chi phối bởi các ngân hàng thương mại.

Do tốc độ tăng trưởng tiền gửi yếu, SMFG sẽ giảm tốc độ tăng trưởng cho vay trong 3 năm tới. Ngân hàng lớn thứ hai của Nhật Bản dự kiến ​​sẽ tăng tiền gửi trong nước thêm 7 nghìn tỷ Yên (44 tỷ USD) trong giai đoạn này, đồng thời duy trì tăng trưởng cho vay ở mức 3 nghìn tỷ Yên, ông Nakashima cho biết.

Nhờ hoạt động cho vay mạnh mẽ, các ngân hàng hàng đầu Nhật Bản dự báo một năm lợi nhuận kỷ lục nữa bất chấp sự bất ổn kéo dài ở Trung Đông. Ba ngân hàng lớn nhất, bao gồm cả Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) và Mizuho Financial Group, không gặp phải tình trạng rút tiền gửi ồ ạt hay nguy cơ thiếu vốn trong ngắn hạn. Tăng trưởng tiền gửi của họ vẫn vượt xa dư nợ cho vay.

Giám đốc điều hành MUFG, ông Junichi Hanzawa cho biết ông không quá lo ngại về nguồn vốn bằng đồng Yên do lượng tiền gửi “dồi dào”. Ông nói: “Nhưng trong tương lai, chúng ta phải đặc biệt chú ý đến việc xem xét lại cấu trúc bảng cân đối kế toán bằng đồng Yên của mình”, do sự cạnh tranh gay gắt về tiền gửi. “Đáp ứng nhu cầu của khách hàng là trách nhiệm lớn nhất của chúng tôi. Vì vậy, suy nghĩ chính của chúng tôi là làm thế nào để giải quyết các nhu cầu đó bằng nhiều biện pháp huy động vốn khác nhau.”

Vào tháng 4, Sumitomo Mitsui đã bán 150 tỷ Yên trái phiếu ưu tiên, lần phát hành trái phiếu bằng đồng Yên đầu tiên trong 12 năm. Theo CEO Nakashima của SMFG, động thái này là một phần trong nỗ lực đa dạng hóa nguồn vốn của ngân hàng khi khoảng cách giữa tăng trưởng cho vay và tiền gửi đang thu hẹp. “Chúng ta cần xây dựng lịch sử phát hành và nguồn nhà đầu tư, nếu không, chúng ta sẽ không thể huy động được số vốn lớn khi cần,” ông nói.

Các ngân hàng đã bắt đầu tìm cách giảm việc sử dụng bảng cân đối kế toán của chính mình bằng cách mời các nhà đầu tư tổ chức.

Vào tháng 4, có thông tin cho rằng Sumitomo Mitsui và Nippon Life Insurance đang đàm phán để thành lập một quỹ tín dụng tư nhân với vốn ban đầu ít nhất là 500 tỷ Yên, nhằm cung cấp các khoản vay cho các thương vụ mua lại bằng đòn bẩy và các lĩnh vực khác như giao dịch bất động sản và tài trợ trung gian, theo nguồn tin thân cận cho biết.

Masahiro Kihara, Giám đốc điều hành của Mizuho cho biết, ngân hàng sẽ đáp ứng nhu cầu tài chính của khách hàng bằng mọi giá.

“Nhưng điều quan trọng là phải đánh giá cẩn thận xem chúng ta nên sử dụng bảng cân đối kế toán của chính mình hay sử dụng mô hình vòng quay tài sản”, ông nói khi đề cập đến hoạt động kinh doanh mà ngân hàng bảo lãnh phát hành nợ và bán cho các nhà đầu tư tổ chức.