Lạm phát và tỷ giá cuối năm: Thách thức và cơ hội ổn định

Lạm phát có dấu hiệu tăng nhiệt

Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8/2025 tăng 0,05% so với tháng 7/2025, tăng 2,18% so với tháng 12/2024 và tăng 3,24% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 8 tháng năm 2025, CPI tăng 3,25%, lạm phát cơ bản tăng 3,19% so với cùng kỳ năm trước.

Dù lạm phát cơ bản 8 tháng đầu năm hiện đang thấp hơn mục tiêu đề ra nhưng giới chuyên môn nhìn nhận áp lực kiểm soát giá cả trong bối cảnh phục hồi kinh tế vẫn hiện hữu, với những thách thức trong những tháng cuối năm là không nhỏ.

Dưới góc nhìn chuyên gia kinh tế, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam dự báo, áp lực lạm phát sẽ gia tăng vào những tháng cuối năm. Chuyên gia này lý giải áp lực đến từ sự kết hợp của 3 yếu tố chính: Tốc độ tăng trưởng tín dụng cao dẫn đến cung tiền trong nền kinh tế gia tăng; giá dịch vụ cơ bản và hàng thiết yếu được điều chỉnh; chi phí nguyên, nhiên vật liệu đầu vào tăng.

Trong báo cáo vừa công bố, các chuyên gia Công ty chứng khoán MB (MBS) cũng nhìn nhận dù lạm phát trong tháng 8/2025 tăng nhẹ nhưng mức tăng đó vẫn trong tầm kiểm soát. Dù áp lực gia tăng vào cuối năm, tuy nhiên, các chuyên gia MBS dự báo: "CPI bình quân năm 2025 tăng 3,5% so với cùng kỳ – thấp hơn mức mục tiêu 4,5% - 5% của Chính phủ".

Có một số lý do được các chuyên gia MBS lý giải cho dự báo trên, đó là: Giá dầu được dự báo ở mức 70 USD/thùng trong năm 2025, thấp hơn so với mức 77 - 82 USD/thùng trong năm 2024. Áp lực giá lương thực được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt nhờ nguồn cung dồi dào sau khi Ấn Độ dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo. Bên cạnh đó, chỉ số nhóm giáo dục dự kiến sẽ giảm nhẹ nhờ chính sách miễn học phí cho học sinh từ bậc mầm non đến THPT trên toàn quốc trong năm học 2025 - 2026.

Tuy nhiên, lạm phát cũng đối mặt với nhiều rủi ro, có thể kể đến như: Giá điện dự kiến sẽ tiếp tục tăng do chi phí sản xuất điện tái tạo cao; giá thép xây dựng cũng được dự báo tăng khoảng 3% do nhu cầu xây dựng và chính sách chống bán phá giá; ngoài ra, những thay đổi trong chính sách của Mỹ và xung đột địa chính trị có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá hàng hóa nhập khẩu tăng cao, tạo thêm áp lực lạm phát.

Áp lực tỷ giá sẽ vơi bớt

Trong tháng 8/2025, tỷ giá USD/VND vẫn duy trì đà tăng trong do áp lực từ nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng, nhất là trong giai đoạn các doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ cho mùa sản xuất cuối năm.

Tuy nhiên, với việc Ngân hàng Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa quyết định cắt giảm lãi suất cơ bản 0,25% và dự báo sẽ còn 2 đợt cắt giảm lãi suất nữa trong năm 2025 đã giúp giảm áp lực cho thị trường tài chính toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Với những động thái từ FED, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách Tài chính - Tiền tệ quốc gia dự báo, từ nay đến cuối năm và sang năm 2026, tỷ giá sẽ ổn định hơn nhiều nhờ FED bước vào chu kỳ giảm lãi suất. Bên cạnh đó, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, sẽ giảm áp lực trên thị trường vàng, cũng như góp phần hạ nhiệt tỷ giá.

Các chuyên gia Công ty chứng khoán Maybank cho biết, đợt cắt giảm lãi suất của FED tạo ra lực hỗ trợ giúp giảm bớt áp lực tỷ giá đối với Việt Nam. Dù mức giảm nhỏ và đã nằm trong dự báo của thị trường nhưng lại có ý nghĩa lớn hơn đối với triển vọng tỷ giá của Việt Nam.

Dù đồng USD được dự báo sẽ giảm giá về cuối năm khi FED tiếp tục cắt giảm lãi suất, tuy nhiên, các chuyên gia MBS dự báo áp lực lên tỷ giá trong nước vẫn còn. Theo phân tích của MBS, chính các yếu tố nội tại sẽ đóng vai trò chính trong việc đẩy tỷ giá tăng, đó là: Chênh lệch lãi suất giữa USD và VND vẫn tồn tại, ngay cả khi FED cắt giảm thêm 50 điểm cơ bản trong quý IV; thặng dư thương mại bị thu hẹp do nhu cầu nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ tăng mạnh (nhờ thuế 0%), trong khi xuất khẩu chung có xu hướng chậm lại; dòng vốn FDI có thể chững lại để chờ đợi các thông tin rõ ràng hơn về chính sách thuế...

Linh hoạt điều hành để ổn định vĩ mô

Trước áp lực kép từ lạm phát và tỷ giá, giới chuyên môn cho rằng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang đứng trước bài toán cân bằng nhiều mục tiêu: vừa giữ mặt bằng lãi suất hợp lý để hỗ trợ tăng trưởng, vừa đảm bảo ổn định tỷ giá trong những tháng cuối năm 2025.

Với nhận định lạm phát sẽ gia tăng vào cuối năm, TS. Lê Duy Bình cho rằng, chính sách tiền tệ sẽ chịu tác động đáng kể. Theo ông, áp lực tăng lãi suất đã xuất hiện trên thị trường, đòi hỏi NHNN phải điều hành một cách chủ động và linh hoạt.

Dù đối mặt với áp lực gia tăng, TS. Lê Duy Bình tin rằng NHNN sẽ vượt qua thách thức và đóng góp quan trọng vào việc ổn định kinh tế vĩ mô, đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2025.

Ông lý giải cho sự tin tưởng này bằng những nỗ lực điều hành chính sách tiền tệ trong thời gian qua. Cụ thể, NHNN đã triển khai nhiều biện pháp đồng thời: vừa hỗ trợ tăng trưởng tín dụng bằng cách cho phép các tổ chức tín dụng chủ động quyết định hạn mức, vừa điều tiết thanh khoản thông qua công cụ thị trường mở. Những nỗ lực này đã góp phần kiểm soát lạm phát theo đúng mục tiêu của Quốc hội và Chính phủ đề ra. Đối với tỷ giá, NHNN cũng có nhiều giải pháp hiệu quả như cân đối cung cầu ngoại tệ, tận dụng nguồn kiều hối, nguồn vốn đầu tư nước ngoài và thặng dư thương mại để hỗ trợ cán cân thanh toán và nguồn cung ngoại tệ trong nước.

MBS Research cũng dự báo lãi suất huy động cuối năm sẽ chịu áp lực từ tốc độ tăng trưởng tín dụng cao. Tuy nhiên, với việc NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp để ổn định và phấn đấu giảm lãi suất huy động và kỳ vọng về việc FED cắt giảm lãi suất thêm 50 điểm cơ bản trong quý IV/2025, qua đó nâng tổng mức cắt giảm trong năm nay lên 75 điểm cơ bản, sẽ giúp thu hẹp chênh lệch lãi suất VND-USD, đồng thời cũng sẽ tạo điều kiện để NHNN duy trì môi trường lãi suất thấp.

TS. Cấn Văn Lực có quan điểm khác khi nhận định NHNN sẽ không tăng lãi suất. Hiện tại, NHNN đang duy trì lãi suất cho vay qua đêm ở mức trên 4%/năm. Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng đã chỉ đạo giữ mặt bằng lãi suất cho vay ở mức thấp, ngay cả khi lãi suất huy động có thể tăng lên hay các kênh đầu tư khác như vàng, chứng khoán trở nên hấp dẫn hơn.

Về phía NHNN, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7/2025, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, NHNN sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường tiền tệ và tỷ giá, tùy từng giai đoạn sẽ có những ưu tiên phù hợp, hướng tới mục tiêu chung là ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.