Kinh tế xanh là 'tấm vé thông hành' để doanh nghiệp duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng quốc tế

Nói về tầm quan trọng của việc đạt chuẩn mực xanh toàn cầu, ông Tô Thanh Sơn, Giám đốc Phát triển bền vững của công ty giám định SGS Việt Nam cho biết, nếu không đạt chuẩn đồng nghĩa với việc doanh nghiệp gần như không thể xuất khẩu và có nguy cơ bị gạt ra khỏi sân chơi trên thị trường quốc tế. Bởi hiện nay, nhiều thị trường như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản đã đưa tiêu chuẩn xanh vào điều kiện bắt buộc.

Các thị trường cao cấp ngày càng gia tăng những bộ tiêu chuẩn riêng cho từng ngành, như dệt may, giày dép; nông sản, thực phẩm; thủy sản; bao bì, nhựa sinh học; điện, điện tử, ô tô, xe máy, gỗ, xây dựng… Một số tiêu chuẩn về môi trường (ISO 14064, ISO 14067, ISCC, GRS, FSC) đến xã hội (BSCI, SMETA, SA8000, RBA)… cũng trở thành điều kiện bắt buộc.

Ngoài ra, nhiều tập đoàn đa quốc gia, như Apple, Microsoft, Adidas và top 500 doanh nghiệp toàn cầu đều yêu cầu nhà cung cấp có chứng nhận về môi trường, xã hội và quản trị. "Chứng nhận quốc tế về chuyển đổi xanh được xem là 'tấm vé thông hành' để doanh nghiệp duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng quốc tế", ông Sơn nhấn mạnh.

Tại hội thảo, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TPHCM cho biết, dù xu hướng chuyển đổi xanh là tất yếu, nhưng trên thực tế, các doanh nghiệp đang đối diện với nhiều thách thức lớn.

Cụ thể, chuyển đổi xanh đòi hỏi nguồn lực rất lớn về vốn, công nghệ và nhân lực. Đây là rào cản không nhỏ, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, những đơn vị vốn đã hạn chế về tài chính, thiếu công nghệ tiên tiến và đội ngũ chuyên môn. Trong khi đó, các doanh nghiệp lớn có điều kiện đầu tư, nghiên cứu và áp dụng công nghệ mới thì lại có lợi thế hơn hẳn. Điều này tạo ra khoảng cách trong năng lực thực hiện giữa các nhóm doanh nghiệp.

Ông Phạm Bình An cũng thông tin thêm, quá trình triển khai các chính sách còn thiếu công cụ đo lường cụ thể. "Dù TPHCM đã có nhiều kế hoạch và định hướng, nhưng nếu không có hệ thống chỉ số chi tiết, minh bạch để đánh giá hiệu quả thì khó xác định được lĩnh vực nào cần ưu tiên, lĩnh vực nào đạt tiến bộ thực chất. Việc thiếu dữ liệu và cơ chế đo lường cũng khiến tiến trình chuyển đổi gặp khó trong khâu giám sát và điều chỉnh", Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TPHCM cho biết.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Xanh TPHCM (HGBA) và là Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) khuyến nghị, doanh nghiệp cần xác định chuyển đổi xanh không thể là những điều chỉnh nhỏ lẻ.

Để có thể thích ứng kịp thời, trong việc xây dựng chiến lược dài hạn, các doanh nghiệp nên chia nhỏ mục tiêu, thử nghiệm nhanh, đo lường liện tục và xoay chuyển linh hoạt. Đồng thời doanh nghiệp phải tái định hình mô hình kinh doanh và tư duy lãnh đạo. Doanh nghiệp phải tái cấu trúc toàn diện từ sản phẩm đến chuỗi cung ứng, quy trình, văn hóa doanh nghiệp và kể cả sứ mệnh phát triển.

Việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh không chỉ là yêu cầu cấp bách, mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam giành lợi thế cạnh tranh, tiếp cận dòng vốn hàng tỷ đô la dành cho tăng trưởng xanh.

Tại diễn đàn, ông Lim Dyi Chang, Giám đốc Khối khách hàng doanh nghiệp, Ngân hàng UOB Việt Nam cho biết: "Trên khắp thế giới, vốn đang nhanh chóng đổ vào các dự án chuyển đổi xanh, vốn không còn là tùy chọn nữa. Chúng đang định hình dòng vốn đầu tư, cấu trúc chuỗi cung ứng và khả năng cạnh tranh lâu dài của toàn bộ quốc gia. Việt Nam là một phần của quá trình chuyển đổi này".