Lợi nhuận VCBS quý IV/2025 tăng tốc nhờ đòn bẩy margin
Báo cáo tài chính quý IV/2025 của Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCBS) cho thấy sự bứt phá mạnh mẽ về lợi nhuận nhờ quy mô cho vay ký quỹ mở rộng kỷ lục. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng là áp lực không nhỏ từ chi phí lãi vay khi công ty mạnh tay huy động vốn ngắn hạn.
Tăng trưởng trên nền tảng mở rộng quy mô
Theo đó, VCBS ghi nhận tổng doanh thu hoạt động trong kỳ đạt 571,19 tỷ đồng, tăng tới 168% so với con số 339,49 tỷ đồng của cùng kỳ năm 2024. Đà tăng trưởng này đã đẩy lợi nhuận kế toán trước thuế của công ty lên mức 189,53 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 151,69 tỷ đồng, mức tăng trưởng 168% so với quý IV năm trước.
Trong văn bản giải trình, lãnh đạo VCBS cho biết nguyên nhân chính của sự tăng trưởng này đến từ việc thị trường chứng khoán tăng trưởng cả về quy mô lẫn chỉ số, giúp cải thiện đồng loạt các mảng doanh thu từ tự doanh, môi giới đến hỗ trợ tài chính.
Đi sâu vào cơ cấu doanh thu, có thể thấy mảng cho vay và phải thu (chủ yếu là margin) đang đóng vai trò "xương sống" trong hoạt động của VCBS. Cụ thể, lãi từ các khoản cho vay và phải thu trong quý đạt 253,29 tỷ đồng, đóng góp khoảng 44% vào tổng doanh thu hoạt động. Lũy kế cả năm 2025, mảng này mang về tới 819,96 tỷ đồng, bỏ xa các mảng nghiệp vụ khác.
Hoạt động tự doanh cũng ghi nhận sự khởi sắc. Theo đó, lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) trong quý IV đạt 144,95 tỷ đồng. Ngược lại, dù thị trường sôi động, doanh thu nghiệp vụ môi giới chứng khoán chỉ đạt 104,83 tỷ đồng, một con số khiêm tốn hơn so với quy mô của mảng cho vay và tự doanh.
Mặc dù doanh thu tăng trưởng ấn tượng, bức tranh tài chính của VCBS cũng bộc lộ áp lực lớn từ chi phí vốn. Cụ thể, tổng chi phí hoạt động tài chính trong quý IV/2025 vọt lên mức 191,23 tỷ đồng, tăng tới 122% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, gần như toàn bộ khoản mục này là chi phí lãi vay, chiếm tới 190,48 tỷ đồng. Việc chi phí lãi vay tăng đột biến phản ánh hệ quả của chiến lược mở rộng quy mô vốn vay để tài trợ cho hoạt động margin. So sánh với cùng kỳ năm trước (86,05 tỷ đồng), chi phí lãi vay đã tăng hơn gấp đôi, cho thấy biên lợi nhuận của công ty đang phụ thuộc lớn vào khả năng duy trì chênh lệch giữa lãi suất cho vay margin và lãi suất huy động vốn.
Quy mô tài sản phình to nhờ nợ vay
Tính đến ngày 31/12/2025, tổng tài sản của VCBS đạt mốc 19.740,74 tỷ đồng, tăng mạnh khoảng 53% so với mức 12.899,39 tỷ đồng hồi đầu năm. Sự gia tăng này chủ yếu nằm ở tài sản ngắn hạn, đặc biệt là dư nợ cho vay.
Trong đó, khoản mục các khoản cho vay đã tăng từ 5.884,42 tỷ đồng hồi đầu năm lên mức 9.408,11 tỷ đồng vào cuối năm 2025. Đây là mức tăng trưởng tín dụng chứng khoán rất mạnh, cho thấy VCBS đang dồn toàn lực vào cuộc đua thị phần margin.
Và để tài trợ cho khối tài sản khổng lồ này, VCBS đã tăng cường sử dụng đòn bẩy tài chính. Cụ thể, nợ phải trả ngắn hạn phình to lên 14.682,98 tỷ đồng, trong đó vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn chiếm tới 13.947,06 tỷ đồng, gần gấp đôi so với con số 7.855,37 tỷ đồng hồi đầu năm. Tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu (D/E) của công ty đang ở mức khá cao khi vốn chủ sở hữu chỉ đạt 5.057,76 tỷ đồng.
Hệ quả của việc đẩy mạnh bơm tiền cho vay margin là dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của VCBS ghi nhận mức âm kỷ lục. Cụ thể, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong năm 2025 âm tới 6.265,77 tỷ đồng, trong khi năm trước chỉ âm 676,26 tỷ đồng.
