Tín dụng Đồng bằng sông Cửu Long: Xung lực mới định vị lại vị thế toàn vùng

Tín dụng xanh hóa cấu trúc nông nghiệp

Dòng vốn cho vay nông nghiệp, nông thôn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt quy mô toàn vùng (đến cuối tháng 5/2026 đạt 246.100 tỷ đồng, chiếm 45,97% tổng dư nợ vùng lõi; và đạt 234.000 tỷ đồng, chiếm 57,1% ở nhóm ngành Ngân hàng Khu vực 15). Sự bứt phá thực sự nằm ở các chương trình tín dụng chuyên biệt:

Chương trình rau quả thúc đẩy chế biến sâu: Dư nợ ngành rau quả toàn vùng tăng vọt 18,85% so với cuối năm trước, đạt 17.380 tỷ đồng đến cuối tháng 5/2026. Đây là bệ đỡ giúp kim ngạch xuất khẩu rau quả tăng trưởng mạnh mẽ (như tại Đồng Tháp tăng tới 73% ).

Thí điểm liên kết phát thải thấp: Tại TP. Cần Thơ, mô hình tín dụng liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp bước đầu đã giải ngân thành công cho các Hợp tác xã và hộ cá nhân. Điều này minh chứng cho sự đoạn tuyệt với tư duy sản lượng để tiến vào tư duy chất lượng.

Động lực bứt phá mạnh mẽ nhất giúp ĐBSCL chuyển mình thành trung tâm công nghiệp xanh quốc gia chính là làn sóng đầu tư vào điện gió duyên hải.

TP. Cần Thơ sở hữu tiềm năng điện gió ngoài khơi khổng lồ từ 10.000-30.000MW nhờ 72km bờ biển. Thành phố đã kích hoạt các dự án quy mô lớn với tổng vốn hơn 23.000 tỷ đồng (gồm cụm nhà máy Phú Cường 1A, 1B và nhà máy điện gió số 4). Đến nay, TP. Cần Thơ đã cấp chủ trương đầu tư cho 20 dự án điện gió với tổng công suất 1.428MW.

Còn tỉnh Cà Mau tiếp tục duy trì vận hành thương mại 16 nhà máy điện gió đạt 870,2MW, tạo bệ phóng cho đề án sản xuất amoniac và hydrogen xanh.

Riêng hai tỉnh Vĩnh Long và Đồng Tháp đang đẩy mạnh giải phóng mặt bằng theo phương thức cuốn chiếu cho các cụm nhà máy V1-3, V1-5, V1-6 và dự án Tân Thành (100MW) dự kiến hòa lưới trong năm 2026.

Giải pháp đột phá tín dụng đưa ĐBSCL thành đầu tàu kinh tế xanh

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực nông nghiệp truyền thống, tín dụng ngân hàng đang từng bước hỗ trợ hình thành các động lực tăng trưởng mới cho ĐBSCL. Một trong những lĩnh vực nổi bật là năng lượng tái tạo. Các dự án điện gió quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng đang được triển khai tại vùng ven biển Cà Mau và khu vực duyên hải ĐBSCL.

Song song với đó là nhu cầu vốn rất lớn cho phát triển hạ tầng logistics, cảng biển, kho lạnh, trung tâm chế biến nông sản và hệ thống giao thông kết nối vùng. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra bước nhảy vọt về năng suất lao động và năng lực cạnh tranh cho toàn vùng.

Tuy nhiên, để đột phá tín dụng đưa ĐBSCL thành đầu tàu kinh tế xanh, TS. Vũ Thành Tự Anh, Trưởng nhóm nghiên cứu Báo cáo Kinh tế thường niên ĐBSCL cho rằng, năng suất lao động đang là điểm nghẽn trực tiếp của kinh tế vùng ĐBSCL. Chỉ khu vực nông nghiệp có năng suất cao hơn trung bình cả nước, trong khi công nghiệp và dịch vụ đều thấp. Để ĐBSCL trở thành đầu tàu, giải pháp cốt lõi không phải là cố gắng sản xuất nhiều lúa hơn hay nhiều cá hơn, mà phải dùng vốn tín dụng để xây dựng bằng được một hệ sinh thái doanh nghiệp tích hợp nông nghiệp - chế biến sâu - logistics xanh và công nghệ.

"Chúng ta phải dịch chuyển dòng vốn từ việc tài trợ hộ gia đình nhỏ lẻ sang việc nuôi dưỡng tầng lớp doanh nghiệp quy mô vừa. Đây chính là lực lượng có đủ năng lực dẫn dắt chuỗi cung ứng, kết nối nông dân với thị trường toàn cầu và tạo sức lan tỏa bứt phá cho toàn vùng”, TS. Vũ Thành Tự Anh nhấn mạnh.

Còn Bà Đặng Mai Kim Ngân, Phó Tổng Giám đốc Thuế và Pháp lý, Công ty Tư vấn Deloitte cho rằng, mô hình tăng trưởng cũ dựa trên khai thác tài nguyên thô và lao động giá rẻ đã chạm trần, nếu không chuyển đổi, doanh nghiệp ĐBSCL sẽ bị gạt ra khỏi cuộc chơi toàn cầu do các tiêu chuẩn ESG và CBAM.

Theo bà Đặng Mai Kim Ngân, để khơi thông dòng vốn lớn, các địa phương cần minh bạch hóa quy hoạch và mạnh mẽ áp dụng các cơ chế đặc thù từ Chính phủ như Nghị quyết 66.3/2025/NQ-CP và Nghị quyết 290/NQ-CP nhằm tháo gỡ chồng chéo giữa quy hoạch ngành và thủ tục đất đai. Bước quyết định chủ trương đầu tư phải trở về đúng bản chất là chấp thuận nguyên tắc, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động về công nghệ. Quan trọng hơn cả, cần thiết lập cơ chế bảo lãnh tín dụng công đủ mạnh ở cấp vùng, giúp doanh nghiệp nội địa tiếp cận nguồn vốn dài hạn mà không bị vướng rào cản tài sản thế chấp.

Khi tín dụng gắn với chiến lược phát triển vùng, dòng vốn sẽ không chỉ tạo tăng trưởng cho từng địa phương mà còn hình thành động lực lan tỏa, đưa ĐBSCL trở thành một cực tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển tới.