TP.HCM kỳ vọng vươn tầm nhờ liên kết vùng và phát triển kinh tế biển

Ngày 10/6, Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM đã tổ chức buổi tọa đàm khoa học với chủ đề “Không gian kinh tế Cần Giờ – Bà Rịa – Vũng Tàu”, thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia đầu ngành về quy hoạch, kinh tế biển và môi trường.

Tại buổi tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Ngọc Vinh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Tư vấn phát triển vùng, nhận định rằng nếu TP.HCM thực hiện việc sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, thành phố không chỉ mở rộng không gian địa lý mà còn nâng tầm quy mô dân số và năng lực kinh tế tổng hợp.

Trong viễn cảnh đó, TP.HCM sẽ không dừng lại ở vai trò là trung tâm kinh tế - tài chính lớn nhất nước, mà còn có thể vươn lên thành đầu mối logistics và trung tâm công nghiệp - dịch vụ biển có sức cạnh tranh khu vực.

Theo ông, với vị trí địa lý chiến lược trải dài ven biển, sở hữu cảng nước sâu, thềm lục địa rộng lớn cùng quần đảo Côn Đảo giàu tiềm năng, thành phố có đủ điều kiện để phát triển toàn diện kinh tế biển. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng con đường này không hề dễ dàng.

Hệ thống hạ tầng logistics còn thiếu đồng bộ, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, xâm nhập mặn đang đe dọa các vùng ven biển, trong khi những mâu thuẫn giữa phát triển và bảo tồn, đặc biệt ở khu vực Cần Giờ, ngày càng trở nên gay gắt. Bên cạnh đó, việc chưa có quy hoạch không gian biển tích hợp và thiếu cơ chế tài chính riêng biệt càng khiến cho bài toán phát triển bền vững thêm phần thách thức.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Chí Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Rừng và Đất ngập nước, nhấn mạnh vai trò đặc biệt của hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ, vốn chiếm gần một nửa diện tích tự nhiên của huyện.

Theo ông Thành nếu muốn phát triển kinh tế một cách dài hạn, việc bảo tồn và phát triển rừng ngập mặn là điều bắt buộc, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng hiện hữu. “Khai thác hợp lý thiên nhiên biển và rừng ngập mặn chính là chìa khóa để xây dựng một nền kinh tế xanh, có khả năng phục hồi và thích ứng tốt”, ông nói.

TS Thành cũng cho rằng, nếu TP.HCM mở rộng không gian quản lý để tích hợp Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, thì tư duy quy hoạch cũng phải đổi mới theo. Đây không chỉ là câu chuyện hành chính hay sắp xếp đơn vị đầu mối, mà là cơ hội để định hình lại chiến lược phát triển theo hướng toàn diện. Với những vùng ven biển, bài toán đặt ra không đơn thuần là chọn phát triển hay bảo tồn, mà là cách làm sao để cân bằng giữa hai yếu tố ấy trong từng khu vực cụ thể.