“Luồng xanh” xuất khẩu mở cơ hội mới cho doanh nghiệp trái cây Việt

Ngành trái cây Việt Nam vừa đánh dấu thêm các cột mốc mới quan trọng khi thêm hai loại trái cây là quả bưởi và quả chanh có “visa” chính thức thị trường Trung Quốc. Và đặc biệt, lô sầu riêng đầu tiên được xuất khẩu theo cơ chế “luồng xanh” qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn) sang Trung Quốc. Đây là những tín hiệu tích cực cho thấy tiềm năng lớn của trái cây Việt Nam.

Mới đây, tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn), 2 container sầu riêng tươi được thu hoạch từ vùng trồng thuộc phường Bảo Lộc (tỉnh Lâm Đồng) thông quan xuất khẩu sang Trung Quốc.

Đây là lô sầu riêng đầu tiên được xuất khẩu nhờ áp dụng quy trình “luồng xanh” dựa trên hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn chuỗi, đánh dấu sự khởi đầu của một mô hình quản lý nông sản hiện đại, minh bạch và số hóa, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường quốc tế.

Khác với các phương thức truyền thống, quy trình “luồng xanh” cho phép thực hiện kiểm nghiệm từ khi lấy mẫu đất tại vườn trồng cho đến khi thu hái, chế biến, gắn tem truy xuất lên cây, dán tem lên quả, kiểm dịch thực vật và cấp chứng chỉ nguồn gốc xuất xứ ngay tại địa phương nơi có vùng trồng.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng chia sẻ, sau chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, lần đầu tiên, một bộ ngành của Việt Nam đã ký kết hợp tác trực tiếp với Tổng cục Hải quan Trung Quốc, mở cửa chính ngạch cho quả bưởi và quả chanh.

"Chúng ta đã xuất khẩu thêm hai loại trái cây là quả bưởi và quả chanh. Và đặc biệt, xuất khẩu sầu riêng vừa rồi đã truy xuất nguồn gốc từ vùng trồng thẳng sang các cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn sang Trung Quốc. Trước đây có thể mất đến 20 ngày, thì vừa rồi chỉ mất có 5-6 ngày", Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin.

Đáng chú ý, việc truy xuất nguồn gốc sầu riêng đã giúp rút ngắn thời gian vận chuyển từ vùng trồng sang cửa khẩu Lạng Sơn từ 20 ngày xuống chỉ còn 5-6 ngày, tạo đà tăng trưởng mạnh mẽ cho xuất khẩu.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam vươn lên mạnh mẽ khi đạt 1,53 tỷ USD, tăng 31,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Thông tin từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong quý 1 năm nay, Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 50,97% tổng kim ngạch.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sang các thị trường chủ lực như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản tăng từ 6-17%; trong khi một số thị trường như Hà Lan, Malaysia, Đức ghi nhận mức tăng mạnh, từ 50-82%. Đóng góp chính vào kết quả này là các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, mít, dừa, chanh leo, bưởi, nhãn.

Ông Lê Viết Bình, Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách phía Nam, dự báo, trong quý II/2026, xuất khẩu rau quả sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, nhờ việc triển khai hiệu quả các Nghị định thư mới đối với trái cây đông lạnh và dừa tươi. Năm 2026, ngành rau quả Việt Nam đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu 10 tỷ USD.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam khẳng định, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu từ các thị trường ngày càng khắt khe, ngành trái cây Việt Nam cần đẩy mạnh nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm một cách thực chất, bền vững. Kiểm soát chặt các yếu tố đầu vào và quy trình sản xuất, không để xảy ra tình trạng dư lượng vượt ngưỡng; duy trì chất lượng ổn định là yếu tố cốt lõi để nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh.