Bộ Nông nghiệp Philippines mời VFA hợp tác thương mại gạo

Ngày 25/9/2025, theo lời mời của Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines Francisco P. Tiu Laurel Jr., đoàn công tác của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) do ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch VFA, dẫn đầu, cùng Tổng Thư ký và đại diện Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines, đã sang Manila để trao đổi về tình hình xuất nhập khẩu gạo giữa hai nước. Phía bạn có sự tham dự của Bộ trưởng và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Philippines.

Tại buổi làm việc, VFA đã đưa ra 3 đề nghị quan trọng, gồm:

Thứ nhất, các doanh nghiệp Việt Nam đã ký hợp đồng xuất khẩu gạo sang Philippines từ tháng 8/2025 nhưng hiện đang gặp khó khăn do Manila có lệnh tạm ngừng nhập khẩu trong 2tháng, khiến các doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn đối với việc giải quyết những hợp đồng đã được ký. Trước tình hình này, VFA đề nghị Philippines sớm mở cửa trở lại để tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo chuỗi cung ứng gạo giữa hai nước thông suốt.

Thứ hai, VFA đề nghị Chính phủ Philippines tạo điều kiện để các cơ quan chức năng hai bên tiếp tục xây dựng mối quan hệ hợp tác chính thống, tăng cường trao đổi thông tin minh bạch. Bởi trong thời gian qua, xuất hiện nhiều thông tin không chính thức gây ảnh hưởng đến thương mại và tâm lý doanh nghiệp.

Thứ ba, Việt Nam mong muốn quan hệ hợp tác lương thực song phương tiếp tục phát triển bền vững, vì lợi ích của nông dân Việt Nam cũng như người tiêu dùng Philippines. Trong nhiều năm, Việt Nam đã làm rất tốt và luôn duy trì mối quan hệ tốt đẹp giữa 2 nước, đặc biệt đảm bảo nguồn cung gạo ổn định, góp phần đảm bảo an ninh lương thực cho Philippines. VFA mong muốn 2 bên cùng phát huy để đảm bảo hài hòa lợi ích cho nhân dân của 2 nước - những người nông dân trồng lúa cũng như người tiêu dùng của Philippines.

Phía Philippines đánh giá cao những đề nghị của Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của gạo Việt Nam trong tiêu dùng nội địa.

Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines Francisco P. Tiu Laurel Jr. cho biết, quyết định tạm ngừng nhập khẩu gạo là giải pháp tình thế nhằm xử lý những khó khăn trong nước.

Theo ông, tồn kho gạo hiện tại của Philippines ở mức cao, trong đó có lượng lớn được mua với giá cao. Bên cạnh đó, Chính phủ Philippines cũng nắm giữ lượng dự trữ lớn. Tình hình này, cộng với giá lúa trong nước đang giảm mạnh đã ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của nông dân. Hiện giá lúa tại Philippines chỉ còn 10 peso/kg (tương đương khoảng 4.000 đồng/kg) và vẫn tiếp tục xu hướng giảm. Vì vậy, chính phủ có thể phải tạm dừng nhập khẩu thêm 15 ngày đến 1 tháng để giữ giá lúa ổn định trở lại.

Tuy nhiên, Bộ trưởng khẳng định sẽ cố gắng tối đa để tái khởi động nhập khẩu trước tháng 12/2025. Ông nhấn mạnh gạo Việt Nam được người dân Philippines đặc biệt ưa chuộng và Việt Nam sẽ vẫn là nhà cung cấp lớn nhất trong những năm tới.

Để thúc đẩy thương mại ổn định, Bộ trưởng đề nghị VFA và Hiệp hội các nhà nhập khẩu gạo Philippines ký biên bản hợp tác trực tiếp, với sự hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp Philippines. Việc này được kỳ vọng giúp giao thương giữa doanh nghiệp hai nước phát triển lành mạnh, tránh biến động bất lợi. Đồng thời, ông Francisco P. Tiu Laurel Jr. cũng khẳng định những tin tức lan truyền gần đây về việc ngừng nhập khẩu gạo là không chính xác, không phản ánh đúng bản chất sự việc, và mong phía Việt Nam chia sẻ.

Đáp lại, đại diện VFA nhắc lại kinh nghiệm các năm 2008 và 2020, khi Việt Nam từng tạm dừng xuất khẩu gạo do biến động thị trường. Trong cả hai trường hợp, ngay sau khi nhận được thư đề nghị từ Tổng thống Philippines, Chính phủ Việt Nam đều nhanh chóng mở cửa trở lại sau 21 ngày (năm 2008) khôi phục xuất khẩu để hỗ trợ bạn. Đặc biệt, năm 2020, chỉ sau 15 ngày tạm dừng, Việt Nam đã cho phép nối lại hoạt động xuất khẩu, thể hiện sự coi trọng đặc biệt đối với Philippines trong hợp tác an ninh lương thực.

Phía Philippines ghi nhận và bày tỏ cảm ơn sự hỗ trợ nhất quán của Việt Nam, đồng thời khẳng định mong muốn hợp tác hai bên tiếp tục phát triển. “Chúng ta phải tôn trọng lợi ích của cả hai bên. Nếu giá quá thấp, người nông dân sẽ không thể tiếp tục trồng lúa. Do đó, cần ký những hợp đồng ổn định, dài hạn để đảm bảo cân bằng lợi ích cho nông dân sản xuất lúa Việt Nam và người tiêu dùng Philippines”, Bộ trưởng Francisco P. Tiu Laurel Jr. nhấn mạnh.

Trước lệnh tạm dừng nhập khẩu của Philippines, Chủ tịch VFA Đỗ Hà Nam tiếp tục đề nghị phía bạn sớm khôi phục nhập khẩu để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Bộ trưởng Philippines khẳng định sẽ nỗ lực hết sức để thương mại gạo trở lại bình thường trước cuối năm, nhưng cũng lưu ý đây là quyết định thuộc thẩm quyền Tổng thống.

Buổi làm việc kết thúc trong tinh thần hợp tác, chia sẻ và cùng hướng tới mục tiêu phát triển quan hệ thương mại gạo bền vững, ổn định và hài hòa lợi ích cho nông dân trồng lúa Việt Nam cũng như người tiêu dùng Philippines.