CHÍNH SÁCH AI: Bộ trưởng AI đầu tiên trên thế giới

Ngày 11/9, tại kỳ họp Đảng Xã hội ở thủ đô Tirana, Thủ tướng Edi Rama công bố danh sách nội các mới và gây chú ý khi giới thiệu Diella – thành viên duy nhất không phải con người.

Diella được xây dựng hoàn toàn bằng công nghệ số, sẽ phụ trách toàn bộ lĩnh vực mua sắm công. Theo ông Rama, đây không chỉ là một thử nghiệm công nghệ mà là bước đi mang tính cách mạng nhằm chống tham nhũng và tăng cường tính minh bạch trong quản lý ngân sách.

Tên gọi Diella nghĩa là ánh nắng trong tiếng Albania, trước đó từng xuất hiện trên cổng dịch vụ công trực tuyến e-Albania với hình hài một nữ trợ lý ảo. Lần này, Diella được nâng cấp với vai trò bộ trưởng, có quyền đánh giá hồ sơ thầu để bảo đảm mọi đồng vốn ngân sách đều minh bạch và có thể kiểm chứng.

Thủ tướng Rama khẳng định mục tiêu là xây dựng một cơ chế mua sắm công không thể bị thao túng và tham nhũng. Ông nhấn mạnh Diella là thành viên đầu tiên trong nội các không hiện diện về mặt thể chất, nhưng có vai trò thực tế trong việc xử lý hồ sơ đấu thầu.

Albania từ lâu đối mặt với tham nhũng, đặc biệt trong lĩnh vực đấu thầu và quản lý công. Đây cũng là vấn đề mà Liên minh châu Âu nhiều lần nêu trong các báo cáo thường niên về pháp quyền. Với tham vọng gia nhập EU vào năm 2030, chính quyền của Thủ tướng Rama coi việc cải cách quản trị và minh bạch hóa chi tiêu công là ưu tiên chiến lược.

Bất chấp những hoài nghi, quyết định của Thủ tướng Rama đánh dấu bước ngoặt lớn trong việc áp dụng AI vào quản lý nhà nước. Nếu thành công, mô hình này có thể trở thành tiền lệ cho nhiều quốc gia khác, đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang tìm kiếm giải pháp công nghệ để chống tham nhũng và tối ưu hóa hiệu quả quản trị.