Ứng phó chính sách trước tác động của trí tuệ nhân tạo

Dự và chủ trì hội thảo có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ; Thượng tướng Lê Huy Vịnh, Thứ trưởng Quốc phòng.

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương cùng gần 400 đại biểu là các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia, nhà doanh nghiệp đầu ngành về lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Hội thảo là dịp để các nhà khoa học, các chuyên gia, các lãnh đạo cơ quan nhà nước cùng nhau phân tích những tác động to lớn, những cơ hội chưa từng có và những rủi ro tiềm ẩn khó dự báo khi ứng dụng AI; xác định những ứng phó chính sách phù hợp, kịp thời để Việt Nam có thể làm chủ công nghệ AI, xây dựng mô hình AI Việt Nam bằng ngôn ngữ tiếng Việt, hướng tới việc xây dựng một môi trường phát triển AI bền vững, vì lợi ích quốc gia, cộng đồng và xã hội.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh, thời gian qua, với tầm nhìn chiến lược, tư duy nhạy bén, Đảng ta đã ban hành, quyết liệt lãnh đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự lựa chọn sống còn, chìa khóa vàng đưa đất nước vượt qua bẫy thu nhập trung bình, đẩy lùi nguy cơ tụt hậu về kinh tế; đạt 2 mục tiêu chiến lược 100 năm, đến giữa thế kỷ XXI, nước ta trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đánh giá, thực tế phát triển AI ở Việt Nam vẫn còn rất nhiều hạn chế bên cạnh một số kết quả tích cực đã đạt được. Việt Nam đang thiếu hụt đội ngũ chuyên gia AI; các chương trình đào tạo và các trường đại học chưa đáp ứng được nhu cầu đào tạo AI phù hợp với yêu cầu hoạt động của các doanh nghiệp và cơ quan nhà nước. Hệ thống hạ tầng phục vụ nghiên cứu và phát triển AI tại Việt Nam chưa hoàn thiện; ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam chưa phát triển. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) vẫn còn hạn chế. Những nguyên nhân này khiến Việt Nam khó có thể tạo ra các sản phẩm công nghệ AI mang tầm khu vực và quốc tế.

Một thách thức khác được Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh lưu ý, đó là việc phát triển AI tại Việt Nam còn thiếu một khung pháp lý rõ ràng và đồng bộ để quản lý công nghệ này. Việt Nam hiện cũng chưa có luật về AI, luật về công nghiệp bán dẫn,... Các vấn đề về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, và quản lý an ninh quốc gia trong AI vẫn chưa được quản lý một cách chặt chẽ. Do đó, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đề nghị các đại biểu tại hội thảo đóng góp những kiến nghị chính sách thiết thực, có giá trị cho việc phát triển và ứng dụng AI, góp phần bổ sung, cập nhật chiến lược quốc gia về AI, tạo dựng một nền kinh tế cạnh tranh và tăng trưởng bền vững, một nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Tham luận tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng phân tích, lợi thế của các doanh nghiệp Việt Nam là sự am hiểu ngữ cảnh, ngôn ngữ, văn hóa đất nước và sở hữu dữ liệu chuyên ngành để làm các ứng dụng chuyên dụng. AI là trợ lý giúp việc để giải phóng sức lao động của con người cho sáng tạo, cho những việc nhiều giá trị hơn nhưng con người mới là chủ thể ra quyết định cuối cùng. AI là cơ hội to lớn để Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao, bởi vậy cần nắm lấy cơ hội này, tập trung mọi nguồn lực để AI hóa Việt Nam, để nhân đôi trí tuệ Việt Nam, tăng năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế hai con số, tăng năng lực cạnh tranh quốc gia, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và bảo vệ Việt Nam tốt hơn.

Các phiên thảo luận tại hội thảo đã tập trung làm rõ các nhóm vấn đề chính: Những vấn đề lý luận cơ bản về AI trong kỷ nguyên số; phân tích bản chất, đặc trưng và xu thế phát triển của AI, đồng thời chỉ ra những tác động sâu rộng đối với kinh tế, giáo dục, y tế, văn hóa, phát triển bền vững, quản trị, quốc phòng-an ninh.

Các ý kiến đã góp phần đánh giá toàn diện các tác động và rủi ro tiềm ẩn của AI, tập trung vào những vấn đề như ảnh hưởng đến lao động, việc làm, an sinh xã hội và đời sống con người, nguy cơ bất bình đẳng, giá trị đạo đức, lộ lọt dữ liệu, vi phạm quyền riêng tư; các thách thức đối với an ninh mạng, an ninh quốc gia và quốc phòng… trong bối cảnh hệ thống pháp lý và các quy định đạo đức hiện nay chưa theo kịp tốc độ bùng nổ của AI, khiến việc xác định trách nhiệm và kiểm soát trở nên rất khó khăn.

Một số chuyên gia đã phân tích bối cảnh mới tác động đến phát triển AI, đồng thời đề xuất chính sách, cơ chế quản trị và định hướng phát triển AI, nhất là gợi mở cho Việt Nam những định hướng chiến lược nhằm phát triển AI theo hướng tự chủ công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu, đồng thời xây dựng một hệ sinh thái AI nhân văn, an toàn, vì con người và phát triển bền vững.

Kết luận hội thảo, Thượng tướng Lê Huy Vịnh ghi nhận, đánh giá cao các tham luận tâm huyết gửi đến hội thảo và cho biết Ban tổ chức sẽ tiếp thu ý kiến, chắt lọc nội dung phục vụ việc tiếp tục hoàn thiện các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.